Në orët e para të mëngjesit të kësaj të premte, Kuvendi i Shqipërisë miratoi me 85 vota pro të mazhorancës ndarjen e re administrativo-territoriale të Shqipërisë. Me hartën e re, 15 bashki do të përfshihen në njësitë fqinje, ndërsa do të ndryshojë edhe mënyra sesi do të menaxhohen fondet publike gjithashtu dhe investimet vendore në zonat që bashkohen.
Sipas mazhorancës bashkimi synon të reduktojë kostot e administrimit dhe të krijojë më shumë mundësi për financimin e investimeve. Bashkitë e zgjeruara do të mund të përdorin së bashku burimet financiare dhe stafin profesional për shërbimet publike, planifikimin territorial dhe përgatitjen e projekteve.
Nevoja për këtë riorganizim lidhet edhe me vështirësitë financiare të njësive të vogla. Dokumenti evidenton se rreth 40%, e bashkive të vogla dhe të mesme nuk arrijnë të financojnë plotësisht rreth gjysmën e programeve buxhetore që lidhen me funksionet e tyre ligjore. Por bashkimi përfshin edhe detyrimet financiare. Raporti i paraqitur në Kuvend parashikon që njësitë pasardhëse të marrin përsipër asetet, kontratat dhe borxhet e bashkive që përfshihen në to.
Bashkimi territorial duhet të shoqërohet edhe me ndryshime në financimin e pushtetit vendor. Sipas raportit të Komisionit Parlamentar, formula e shpërndarjes së fondeve rekomandohet të marrë parasysh relievin, shpërndarjen e fshatrave, gjatësinë e rrugëve, moshën e popullsisë dhe nivelin e varfërisë. Synimi është që financimi të pasqyrojë më mirë nevojat dhe kostot e shërbimeve në secilin territor.
Për qytetarët, një nga çështjet kryesore mbetet marrja e shërbimeve pranë vendbanimit. Ish-bashkitë do të vijojnë si qytete përbërëse, ndërsa raporti parashikon sportele të integruara në njësitë administrative dhe shërbime të lëvizshme për zonat periferike. Synimi është që zgjerimi i territorit të mos detyrojë banorët të udhëtojnë drejt qendrës së re për çdo procedurë.
Kosto do të ketë edhe për integrimin e sistemeve digjitale, transferimin e aseteve dhe përshtatjen e administratave. Për përballimin e tyre, raporti rekomandon krijimin e një Fondi Kombëtar të Tranzicionit. Zbatimi i hartës së re do të bëhet me zgjedhjet vendore të vitit 2027. Deri në konstituimin e organeve të reja, bashkitë aktuale do të vijojnë funksionimin sipas ndarjes ekzistuese.







