Varësia nga puna, 3 shenjat që nuk duhet të injoroni

Kontrollimi i email-eve pas orarit, pamundësia për t’u shkëputur gjatë fundjavës dhe mungesa e kënaqësisë pas arritjeve profesionale mund të jenë shenja të një marrëdhënieje të pashëndetshme me punën. Ekspertët paralajmërojnë se, në disa raste, ajo që nis si ambicie dhe përkushtim mund të kthehet në varësi nga puna. Sipas një analize të publikuar nga CNBC Make It, bazuar në ekspertizën e Melody Wilding, e cila ka punuar për 15 vjet me profesionistë dhe drejtues në kompani të mëdha, përfshirë Google, Meta, Apple dhe JPMorgan, disa prej punonjësve më të suksesshëm mund të jenë veçanërisht të rrezikuar nga ky fenomen. Të dhënat e një analize shkencore të 53 studimeve vlerësojnë se rreth 14% e punonjësve mund të përballen me varësinë nga puna. Ndërkohë, një sondazh i kompanisë Monster zbuloi se 76% e punonjësve me kohë të plotë e konsiderojnë veten, të paktën deri diku, të varur nga puna. Presioni për produktivitet më të lartë dhe pasiguria në tregun e punës mund ta përforcojnë këtë prirje. Sipas të dhënave të Microsoft, 80% e fuqisë punëtore globale raportojnë se nuk kanë kohën ose energjinë e mjaftueshme për të përmbushur detyrat, ndërsa 53% e drejtuesve kërkojnë rritje të produktivitetit.

Shenja e parë është pamundësia për të shijuar suksesin. Pas përfundimit të një projekti të rëndësishëm apo marrjes së një vlerësimi pozitiv, kënaqësia mund të zgjasë vetëm pak orë, përpara se vëmendja të kalojë te detyra e radhës. Në këtë mënyrë, arritjet profesionale nuk krijojnë një ndjenjë të qëndrueshme përmbushjeje, por kthehen në objektiva që duhen zëvendësuar vazhdimisht. Shenja e dytë lidhet me ndikimin e punës në gjendjen emocionale. Një email kritik, një ankesë nga klienti apo dështimi i një marrëveshjeje mund të ndikojnë në humorin e gjithë ditës. Kur vetëvlerësimi lidhet ngushtë me rezultatet profesionale, vështirësitë në punë mund të shoqërohen me stres edhe në marrëdhëniet familjare dhe shoqërore. Shenja e tretë është ankthi gjatë pushimeve. Në vend që të shkëputen nga angazhimet profesionale, disa punonjës vazhdojnë të kontrollojnë telefonin dhe email-et, duke u shqetësuar për detyrat që mund të mbeten pa përfunduar. Pushimi shihet si kohë e humbur dhe jo si një nevojë për rikuperim.

Si të vendosen kufij mes punës dhe jetës personale?

Ekspertët rekomandojnë krijimin e një rutine që shënon përfundimin e ditës së punës, si një shëtitje, aktivitet fizik apo kohë e kaluar me familjen. Po ashtu, këshillohet që në fillim të ditës të përcaktohen objektiva konkrete dhe të arritshme, në vend që suksesi të matet vetëm me numrin e detyrave të përfunduara. Një tjetër hap është reflektimi mbi arritjet profesionale, duke identifikuar aftësitë dhe vendimet që kanë ndihmuar në realizimin e tyre. Kjo mund të ndihmojë në forcimin e besimit te vetja, pa pasur nevojë për konfirmim të vazhdueshëm përmes punës. Dallimi mes përkushtimit dhe varësisë qëndron edhe te aftësia për të ndaluar. Të punosh shumë nuk do të thotë domosdoshmërisht të kesh një marrëdhënie të pashëndetshme me punën. Problemi lind kur angazhimi vazhdon edhe në kushtet e rraskapitjes dhe kur puna fillon të zëvendësojë pushimin, marrëdhëniet dhe interesat personale. Në fund, suksesi afatgjatë nuk matet vetëm me orët e punës apo projektet e realizuara, por edhe me aftësinë për të ruajtur shëndetin dhe ekuilibrin mes jetës profesionale dhe asaj personale.