Ndryshon ora këtë fundjavë, akrepat kthehen 60 minuta pas

Shqipëria dhe pjesa më e madhe e Europës kalojnë në orën dimërore në natën mes të shtunës, 24 tetor, dhe të dielës, 25 tetor 2026. Në orën 03:00 të mëngjesit, akrepat do të kthehen një orë pas, në 02:00, duke i dhënë natës 60 minuta shtesë. Ndryshimi sjell më shumë dritë në orët e para të mëngjesit, por edhe errësim më të hershëm në mbrëmje. Ndërsa telefonat dhe kompjuterët e përditësojnë automatikisht orën, organizmit njerëzor mund t’i duhen disa ditë për t’u përshtatur me orarin e ri.

Si ndikon ndryshimi i orës te organizmi?

Trupi i njeriut funksionon sipas ritmit cirkadian, një sistem biologjik që rregullon ciklin e gjumit dhe të zgjimit, temperaturën trupore dhe procese të tjera fiziologjike. Ky ritëm ndikohet kryesisht nga drita natyrore, e cila i dërgon trurit sinjale për kohën e zgjimit dhe të pushimit. Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), ndryshimet e orarit të ekspozimit ndaj dritës mund të ndikojnë përkohësisht në cilësinë e gjumit dhe vigjilencën. Edhe pse kalimi në orën dimërore përgjithësisht konsiderohet më i lehtë sesa kalimi në orën verore, disa persona mund të përjetojnë përgjumje në orare të pazakonta ose vështirësi të përkohshme me gjumin. Për të lehtësuar përshtatjen, ekspertët rekomandojnë ruajtjen e një orari të qëndrueshëm të gjumit, ekspozimin ndaj dritës natyrore në mëngjes dhe shmangien e ndryshimeve të mëdha në rutinën e përditshme. Në mbrëmje, ulja e ndriçimit dhe krijimi i një rutine relaksuese mund të ndihmojnë në përmirësimin e gjumit.

Pse Europa vazhdon ta ndryshojë orën?

Heqja e ndryshimit sezonal të orës është diskutuar prej vitesh në Bashkimin Europian. Në vitin 2018, Komisioni Europian propozoi përfundimin e kësaj praktike, ndërsa Parlamenti Europian e mbështeti nismën në vitin 2019. Megjithatë, vendet anëtare nuk kanë arritur ende një marrëveshje përfundimtare për zbatimin e saj. Koordinimi mes shteteve mbetet një nga sfidat kryesore, pasi ndryshimi i orës ndikon në transport, tregti, tregjet financiare dhe aktivitetet ndërkufitare. Ndërkohë, sistemi aktual mbetet në fuqi. Kalimi i radhës në orën verore pritet më 28 mars 2027, kur akrepat do të lëvizin një orë përpara. Për momentin, ora dimërore sjell një orë më shumë gjatë natës, por edhe pasdite më të shkurtra me dritë. Ndaj, ruajtja e një rutine të qëndrueshme të gjumit mbetet e rëndësishme për t’i dhënë organizmit kohë të përshtatet me ndryshimin.