Drejtësia për të miturit, strategji e re, në fokus  ngritja e Institutit të Rehabilitimit në Mëzez

Shqipëria synon të forcojë sistemin e drejtësisë për të miturit përmes një strategjie të re për periudhën 2027–2030, e cila vendos në fokus parandalimin e përfshirjes së fëmijëve në kriminalitet, rehabilitimin dhe riintegrimin e tyre në shoqëri. Projektstrategjia, e propozuar nga Ministria e Drejtësisë, parashikon gjithashtu ngritjen dhe funksionalizimin e Institutit të Rehabilitimit dhe Riintegrimit për të Miturit në Konflikt me Ligjin, në Mëzez.

Dokumenti synon të vijojë reformat e nisura në kuadër të Strategjisë së Drejtësisë për të Miturit 2022–2026, duke adresuar problematikat e evidentuara gjatë zbatimit të saj. Sipas relacionit shpjegues, pavarësisht përparimeve të arritura, mbeten sfida ligjore, strukturore dhe operacionale që kërkojnë ndërhyrje të koordinuara nga institucionet përgjegjëse.

Një nga drejtimet kryesore është zgjerimi i përdorimit të masave alternative ndaj privimit të lirisë, si dhe forcimi i mekanizmave që mundësojnë shmangien e të miturve nga ndjekja penale dhe procedurat gjyqësore, kur plotësohen kushtet ligjore. Strategjia parashikon gjithashtu zhvillimin e programeve të drejtësisë restauruese, ndërmjetësimit dhe mbështetjes psikologjike e sociale, me qëllim parandalimin e përsëritjes së veprave penale.

Një tjetër risi është zgjerimi i aksesit të fëmijëve në drejtësi edhe në çështjet civile, familjare dhe administrative. Dokumenti synon të garantojë që fëmijët të informohen, të dëgjohen dhe të përfaqësohen në procedurat që ndikojnë në të drejtat dhe interesat e tyre, duke marrë në konsideratë moshën dhe nevojat individuale.

Strategjia parashikon gjithashtu përmirësimin e bashkëpunimit mes institucioneve, forcimin e kapaciteteve profesionale dhe përdorimin më të gjerë të të dhënave për monitorimin e politikave. Në qendër të kësaj qasjeje është vendosur rehabilitimi dhe përgatitja e të miturve për rikthimin në familje dhe komunitet.

Strategjia Ndërsektoriale e Drejtësisë për të Miturit 2027–2030, së bashku me planin e veprimit dhe treguesit përkatës, është ende në fazën e projektimit. Sipas relacionit, synohet që nisma t’i paraqitet Këshillit të Ministrave për shqyrtim brenda muajit dhjetor 2026.