Komisioni Evropian vlerëson miratimin e ligjit të ri për Bankën e Shqipërisë, duke e konsideruar një hap të rëndësishëm drejt përafrimit të legjislacionit shqiptar me standardet e Bashkimit Evropian në fushën e politikës monetare. Në raportin e vitit 2026, KE evidenton se legjislacioni shqiptar tashmë është përafruar me acquis-in e BE-së për dy çështje themelore: pavarësinë e bankës qendrore dhe ndalimin e financimit monetar të sektorit publik. Ligji i ri për Bankën e Shqipërisë u miratua në tetor 2026.
Ky vlerësim shënon një progres krahasuar me raportet e mëparshme. Në vitin 2024, Komisioni Evropian kërkonte forcimin e garancive për pavarësinë e Bankës së Shqipërisë, ndërsa në raportin e vitit 2025 rekomandonte përafrimin e plotë të ligjit me standardet evropiane. Pavarësia e bankës qendrore konsiderohet një nga kërkesat kryesore të Bashkimit Evropian, pasi garanton vendimmarrje të pavarur në funksion të politikës monetare. Ndërkohë, ndalimi i financimit monetar të sektorit publik vendos kufizime ndaj financimit të drejtpërdrejtë të qeverisë nga banka qendrore.
Raporti rikonfirmon gjithashtu nivelin e lartë të përafrimit të Shqipërisë me rregullat evropiane për ndalimin e aksesit të privilegjuar të sektorit publik në institucionet financiare. Vlerësimet pozitive të Komisionit Evropian shtrihen edhe në modernizimin e sistemeve të pagesave. Sipas raportit, pagesat elektronike në Shqipëri u rritën me 23% gjatë vitit 2025, ndërsa vijojnë përgatitjet për sistemin e pagesave të menjëhershme, të bazuar në modelin evropian TIPS.
Në këtë proces, bankat tregtare kanë nisur tashmë fazën e testimit të sistemit, i cili synon të mundësojë kryerjen e transfertave në kohë reale. Megjithatë, Komisioni Evropian evidenton edhe detyrat që mbeten përpara Shqipërisë. Prioritetet lidhen me zbatimin e legjislacionit për pagesat, avancimin e infrastrukturës së pagesave të menjëhershme dhe përafrimin e mëtejshëm të rregullimit bankar me standardet e Bashkimit Evropian.







