LIGJET E BIZNESIT
Emigrimi mbetet një ndër problemet më të mprehta ekonomike dhe sociale në Shqipëri. Ndonëse nuk është një sfidë vetëm lokale. Pasi edhe vendet e tjera të rajonit, po përballen me të njëjtën dukuri, atë të largimit të njerëzve dhe kryesisht të rinjve nga vendet e tyre.
Në Shqipëri nuk ka një shifër të saktë të diasporës shqiptare, për shkak të kompleksitetit që e karakterizon këtë fenomen. Por sipas të dhënave të Institutit të Statistikave, në vitin 2025, sipas vlerësimeve të tërthorta, numri i diasporës së re llogaritet të jetë rreth 2.25 milionë shtetas jashtë vendit ose rreth 49 përqind e shtetasve shqiptarë gjithsej.
E ashtuquajtura “diaspora e vjetër” përbëhet nga emigrantë të cilët kanë emigruar para vitit 1944, dhe konsiderohen diasporë shumë e hershme, si dhe nga ata që u larguan gjatë viteve 1945-1990 dhe që përkon kryesisht me shqiptarët në ish-Jugosllavi.
Ndërsa “diaspora e re” përbëhet nga emigrantët që kanë emigruar pas viteve 1990 dhe përkon me valën e madhe të migrimit pas rënies së komunizmit. Diaspora e vjetër ka qenë e vendosur kryesisht në SHBA dhe disa vende të Evropës Perëndimore, ndërsa diaspora e re është vendosur në Greqi, Itali, Mbretërinë e Bashkuar, Gjermani, Zvicër, Francë etj. dhe më pak në vende të diasporës së vjetër.
Efektet në ekonomi të emigrimit
🎙️ Podcast “Money Hour” | Fast News Economy
🏛️ LIGJET E BIZNESIT–Ligji në Kohë Reale për Biznesin Modern
Largimet e njerëzve nga vendi nuk mund të ndalohen, por për shkak të efekteve negative që shkaktojnë, ato mund të parandalohen nëpërmjet masave të caktuara.
Kjo pasi emigrimi i vazhdueshëm, vecanërisht i të rinjve dhe fuqisë punëtore con në një tkurrje të numrit të popullsisë, në plakje të saj (rritje të moshës mediane), pakësim të krahut të punës, cka në një reaksion zinxhir shkakton vështirësi për biznesin, ulje të produktivitetit dhe konkurrueshmërisë së ekonomisë.
Sipas të dhënave të Institutit të Statistikave, më 1 janar të këtij viti, popullsia shqiptare rezultoi 2.335.930 banorë. Ndërkohë që më 1 janar 2017, ajo vlerësohej në 2.88 milionë banorë. Pra, një tkurrje me 550 mijë banorë në hakun kohor të dhjetë viteve. Censi i fundit, i kryer po nga INSTAT, nxorri një diferencë prej 400 mijw largimesh në dekadën e fundit.
Në vitin 2015, Shqipëria ishte ndër vendet më të reja të Europës, me një moshë mediane prej vetëm 34.7 vjeç. Një dekadë më vonë, (më 1 janar 2026) ajo ka arritur në 45 vjeç, duke iu afruar nivelit të vendeve më të plakura të kontinentit. Ndërkohë, mesatarja e Bashkimit Europian është rritur nga 42.8 në 44.9 vjeç, një ndryshim shumë më gradual.
Dukuri të tilla si tkurrja e popullsisë apo plakja e saj janë normale për vende në zhvillim. Pasi të rinjtë dhe fuqia punëtore priren të shkojnë në ekonomi më të zhvilluara, ku dija dhe krahu i punës paguhen më shtrenjtë. Ndërsa në këto vende vijnë punëtore nga shtete më të varfra, sic ka ndodhur me Bangladeshin, Filipinet, Indinë etj.
Ndaj rritja e pagave, politikë që ka nisur të zbatohet në Shqipëri vitet e fundit, fillimisht nga shteti e më pas nga privati (ky i fundit i detyruar përbvalkë mungesës së fuqisë punëtore) apo edhe përmirësimi i kushteve për të familjet e reja, si dhe investimi në sektorë bazikë, si arsimi dhe shëndetësia janë domosdoshmëri për të frenuar henmoragjinë e largimeve, ndonëse nuk janë garanci që kjo të ndodhë.
