Nga Agron Haxhimali, drejtor ekzekutiv i Shoqatës së Bashkive të Shqipërisë
Prej disa ditësh debati për reformën administrativo-territoriale është përqendruar te numri i bashkive. Në fakt, pyetja kryesore nuk është sa bashki duhet të ketë Shqipëria, por çfarë modeli të pushtetit vendor i duhet vendit, duan 2.4 miljon banore dhe 28.000 km2. territor.
Dy forcat politike paraqesin dy qasje të ndryshme.
Partia Socialiste propozon reduktimin e numrit të bashkive nga 61 në 46, përmes shkrirjes së 15 bashkive të krijuara nga reforma e vitit 2014. Në nivelin e dytë ruan 12 qarqet, ndërsa parashikon edhe 4 rajone zhvillimore dhe një rajon metropolitan Tiranë dhe Kamëz, me funksione koordinuese për zhvillimin.
Nga ana tjetër, Partia Demokratike propozon një model të bazuar në decentralizim më të thellë. Në nivelin e parë sugjeron rreth 100 bashki, duke ruajtur 61 bashkitë ekzistuese dhe duke krijuar rreth 40 bashki të reja, kryesisht rurale, nga bashkimi natyror i njësive administrative aty ku ka kërkesë komunitare, identitet historik dhe argumentim teknik duke krijuar kështu territore më homogjene dhe afrimi i shërbimeve me qytetarët, por dhe eleminimin e fragmentarizimit administrativ ehe territorial.
Për nivelin e dytë, opozita paraqet dy alternativa:
-ruajtjen e 12 qarqeve, por me kompetenca, financim dhe rol shumë më të fortë se sot;
-ose krijimin e 6 rajoneve, nga bashkimi i qarqeve me lidhje natyrore, historike dhe funksionale, për të rritur kapacitetin e planifikimit dhe zhvillimit rajonal.
Në thelb, kemi dy filozofi të ndryshme.
Njëra synon më pak bashki dhe një organizim më të përqendruar, ndërsa tjetra propozon më shumë bashki pranë qytetarëve dhe rajone më të forta për koordinimin strategjik.
Prandaj, debati që duhet të zhvillohet nuk është nëse Shqipëria duhet të ketë 46 apo 100 bashki. Debati i vërtetë është cili model garanton shërbime më të mira, përfaqësim më të drejtë dhe zhvillim më të balancuar për qytetarët.
Gabimi më i madh që mund të bëjmë është ta reduktojmë reformën në një debat për hartën. Harta është rezultati, jo reforma. Reforma e vërtetë është ndërtimi i një modeli të ri të qeverisjes vendore, ku territori, financat, administrata dhe përfaqësimi funksionojnë si një sistem i vetëm. Nëse ndryshojmë vetëm kufijtë, por jo modelin, pas disa vitesh do të rikthehemi sërish në të njëjtin debat.








