Në inspektimin e punimeve ishin prezent Kryeministri Edi Rama i shoqëruar nga Ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë, Enea Karakaçi, si dhe Drejtori i Autoritetit Rrugor Shqiptar, Ami Kozeli.

Ministri Karakaçi, gjatë inspektimit, theksoi rëndësinë strategjike të këtij aksi. “Jemi në autostradën Tiranë–Durrës, që është rruga automobilistike më e ngarkuar në Shqipëri. Ky segment është bashkimi i tre fazave, me rreth 7 kilometra të kontraktuara. Aktualisht ndodhemi në kilometrat e para që fillojnë nga Casa Italia dhe përfundojnë në kilometrin e 6, tek dalja për në Rinas.

Duhet të theksojmë se këtu janë përfunduar dy fazat e para, ndërkohë që kemi të kontraktuar edhe fazën e tretë, e cila nis nga mbikalimi i Rinasit dhe vijon deri te mbikalimi i Laknasit.” – u shpreh ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë, teksa u ndal edhe te ndërhyrjet e planifikuara për përmirësimin e qarkullimit: “Do të hapim edhe pjesë të tjera të rrugës, pasi mbikalimi i Rinasit krijon një ‘hinkë’ që kufizon lëvizjen e automjeteve. Ai është i kontraktuar për t’u demontuar dhe projekti parashikon ndërtimin e hyrje-daljeve dhe rampave të reja për aeroportin.”

Segmenti i përfunduar tashmë është me 4 (katër) korsi dhe është realizuar me teknologji të re asfaltimi, e përdorur për herë të parë në vend, duke përmirësuar ndjeshëm standardin dhe sigurinë rrugore.

Nga ana e tij, Drejtori i ARRSH, Ami Kozeli, u shpreh se së shpejti do të nisë zbatimi i kontratës për gjelbërimin, që do t’i ndryshojë pamjen autostradës. Kozeli shtoi gjithashtu se punimet vijojnë në fazat e tjera të projektit: “Ndërkohë jemi në fazë punimesh në fazën B, që përfshin nyjën e Laknasit, mbikalimin e Rinasit dhe zgjerimin e nënkalimit.”

Duke folur për vijimin e investimit, Ministri Karakaçi bëri të ditur përshpejtimin e procedurave për zgjerimin e mëtejshëm të aksit. “Kemi parashikuar vijimin e Tiranë–Durrësit për vitin 2027, por pas diskutimeve do ta afrojmë në vitin 2026, në mënyrë që menjëherë të vijojmë pas kilometrit të 7-të me segmentet pasuese. Kjo është një rrugë prioritare, pasi lidh portin e Durrësit me pjesën tjetër të vendit dhe ndikon drejtpërdrejt në lehtësimin e trafikut, veçanërisht për hyrjet nga veriu drejt Tiranës, duke u lidhur me aeroportin e Rinasit dhe nyjën e Kasharit.” – u shpreh ministri Karakaçi.

Në fokus të qeverisë është edhe avancimi i projekteve të tjera madhore infrastrukturore në kuadër të Korridorit Blu. “Segmenti Kashar–Lekaj është në fazë përfundimtare të oponencës teknike dhe dokumentacionit, në mënyrë që të nisë zbatimi nga kontraktori. Ndërsa Milot–Balldren është në fazat përmbyllëse të procedurës dhe shumë shpejt, brenda dy-tre javësh, pritet shpallja e fituesit.”, – theksoi ministri, teksa theksoi rëndësinë e këtij të fundit për zonat veriore dhe turizmin:“Është një rrugë që ndikon në lehtësimin e trafikut për qytetet e veriut, kryesisht Shkodrën dhe Lezhën, si dhe gjatë sezonit veror kontribuon në zhbllokimin e qarkullimit në të gjithë bregdetin Adriatik.”

Hapja e këtij segmenti dhe avancimi i projekteve të tjera konfirmojnë vijimin e investimeve në modernizimin e infrastrukturës rrugore dhe rritjen e cilësisë së transportit në vend.

The post Hapet segmenti i zgjeruar i autostradës Tiranë–Durrës deri në Rinas appeared first on Fast News Economy.

Drejtoria e Përgjithshme të Taksave dhe Tarifave Vendore të Bashkisë së Tiranës ka rikujtuar bizneset se sot 20 Prilli është afati i fundit për pagesën e këstit të parë (ku paguhet 50% e vlerës), të taksës së pasurisë së paluajtshme.

Në të kundërt pas këtij afati bizneset penalizohet do të penalizohen me kamatëvonesa dhe gjoba.

Afatet për pagesën e detyrimit të taksës së ndërtesës për pronat me qëllim tregtar ka mbetur I pandryshuar. Pra brenda datës 20 Prill paguhet 50% e vlerës, ndërsa brenda 30 Qershorit është afati për pagimin e 50% të vlerës së mbetur të detyrimit.

Ndërsa për tarifat dhe taksat që kanë bizneset afati për pagesën nuk është me 20 Prilli, por është brenda 31 Maji. Ndryshimet u miratuan në muajin korrik 2025 me vendim të Këshillit Bashkiak.

Më herët Drejtoria e Taksave dhe Tarifave Vendore kujtoi se në muajin shkurt nis procesi i përllogaritjes së detyrimeve vendore për çdo biznes dhe për pronarët që përdorin pronat e tyre për qëllime tregtare, përfshirë taksën e ndërtesës dhe tarifat vendore përkatëse.

Drejtoria e Taksave dhe Tarifave Vendore u kërkoi bizneseve dhe pronarët e pronave tregtare që, përpara rillogaritjes së detyrimeve, të përditësojnë të dhënat e tyre në rast se gjatë vitit 2025 kanë pasur ndryshime, si p.sh. në xhiron vjetore, vendndodhjen e biznesit apo sipërfaqen e pronës së përdorur për qëllime tregtare.

Kjo përbënte një mundësi për përditësimin e të dhënave në rast të ndryshimeve të tyre, duke garantuar saktësi në llogaritjen e detyrimeve.

Procedura për vetëdeklarimin e të dhënave të përditësuara mbeti e njëjtë, përmes formularit të vetëdeklarimit që tashmë u është dërguar tashmë taksapaguesve në profilin e tyre në portalin e-Albania, te rubrika “Dokumentat e mia”.

Plotësimi i këtij formulari mundësoi përditësimin e të dhënave reale, me qëllim shmangien e pasaktësive në llogaritjen e detyrimeve vendore.

The post Sot afati i fundit për të paguar taksën e ndërtesës, administrata vendore bën apel: Do të vendosen gjoba dhe kamatvonesa appeared first on Fast News Economy.

Të dhënat zyrtare të doganave bënë të ditur se importet totale të naftës në muajin mars ishin 53.6 mijë ton, me një rritje të lehtë prej 2.8% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Për shkak të shtrenjtimit të çmimit të naftës në blerje, (çka bëri që çmimi në tregun e pakicës të arrijë në mesatarisht 200 lekë/litër në mars, nga 175 lekë në shkurt, me rritje 14.5%), të ardhurat nga TVSH në doganë janë zgjeruar me ritme shumë më të shpejta. Në mars, të ardhurat nga TVSH mbi naftën, që mblidhen në doganë arritën në 1.93 miliardë lekë, me një rritje prej 22.%, ose 359 milionë lekë më shumë. Duke e zhveshur nga efekti i rritjes së importeve prej 2.8%, të ardhurat shtesë vetëm nga shtrenjtimi i çmimeve në mars ishin rreth 320 milionë lekë, ose rreth 3.3 milionë euro.

Kjo është e ardhura shtesë vetëm nga TVSh e mbledhur në doganë, që llogaritet mbi çmimin e blerjes plus taksa (akciza 39.4 lekë dhe taksa e qarkullimit 27 lekë/litër). Më pas, sipas operatorëve, këtij çmimi i shtohen shpenzimet e operimit dhe fitim, që janë minimalisht 5 lekë/litër tek shumica dhe 18 lekë te pakica, mbi të cilat llogaritet dhe TVSH-ja. Si rrjedhojë, në çmimin final, vlerës së mbledhur në doganë i shtohet dhe rreth 30%, pra shuma e paguar TVSh shtesë vetëm nga rritja e çmimit në mars ishte rreth 4.3 milionë euro.

TVSH është një taksë mbi konsumin që përfshihet në çmimin final të produkteve dhe shërbimeve dhe, ndonëse mblidhet e derdhet në shtet nga prodhuesi ose tregtuesi, në fund i kalohet konsumatorit përmes çmimit që ai paguan.

Sipas të dhënave nga Bordi i Transparencës, bazuar në formulën e llogaritjes së çmimit, kur treguesi Platts, që është referenca e blerjes së naftës në vend, arriti në 1410 dollarëve/ton, TVSH e paguar vetëm në doganë ishte rreth 34 lekë për litër, për një çmim final prej rreth 220 lekë për litër (kufiri ku fillon të llogaritet akciza e reduktuar).

Për krahasim, në fund të shkurtit, përpara fillimit të krizës në Lindjen e Mesme, kur Platts ishte 770 dollarë për ton, TVSH e paguar në doganë ishte 25 lekë/litër, ose 9 lekë për litër më pak. Pra, për një shtesë çmimi prej 45 lekë/litër, vetëm TVSh e paguar shtesë ishte 9 lekë.

TVSH e marrë shtesë kompenson tërësisht uljen e akcizës me 20%

Krahas TVSH-së, buxheti i shtetit ka arkëtuar më shumë dhe nga akciza. Nga janari, akciza u indeksua me inflacionin, duke u rritur me 1.5%, për të arritur në 39.4 lekë pa TVSH, ose 0.6 lekë më shumë. Kjo bëri që në janar, të ardhurat nga akciza të rriten me 1.51%, ndonëse importet ranë me 4.6%, ndërsa në shkurt tkurrja ishte më e ulët se rënia e importeve. Në mars, të ardhurat nga akciza u rritën më 8.76%, me ritme më të larta sesa importet (shiko tabelën).

Qeveria ndërkohë miratoi vendimin që nëse çmimi i naftës kalon mbi 220 lekë, akciza ulet me 20%, më një kursim prej 9.4 lekë (përfshirë dhe TVSH-në). Por ky vendim u zbatua vetëm për 5 ditë, ndonëse vetëm nga TVSH e marrë shtesë nga çmimi, buxheti do të kompensonte tërësisht ketë ulje.

Nga njëra anë, qeveria ka zgjedhur të mos mbajë asnjë kosto, duke përfituar nga rritja e të ardhurave. Nga ana tjetër, këto të ardhura që i ka marrë shtesë nga përdoruesit e automjeteve, të paktën deri tani nuk ka preferuar që tua kthejë mbrapsht taksapaguesve në një formë apo tjetrën. Vetëm një ditë më parë, qeveria u detyrua që të premtojë kompensim 50 lekë për litër për transportin publik, pasi operatorët reduktuan ndjeshëm numrin e autobusëve në qarkullim, duke shkaktuar kaos në lëvizjen e qytetarëve.

Konsumatorët paguan 11 mln euro më shumë

Ndryshe nga buxheti i shtetit që ka arkëtuar më shumë të ardhura në mars, si rrjedhojë e shtrenjtimit të çmimeve, xhepat e konsumatorëve janë rënduar. Të dhënat zyrtare nga Dogana bënë të ditur se konsumi i naftës në mars ishte 35.8 mijë ton, nga 33.8 mijë ton në të njëjtin muaj të një viti më parë, me një rritje prej gati 6%.

Në mars, konsumi ishte 35.8 mijë ton, ose rreth 42.4 milionë litra. Për të blerë këtë sasi, përdoruesit e mjeteve kanë shpenzuar rreth 8.5 miliardë lekë, ose rreth 87 milionë euro, me një çmim mesatar prej 200 lekë për litër. Nëse këtë sasi do e kishin blerë me çmimin prej 175 lekë, shpenzimi do të ishte 7.4 miliardë lekë, ose 1.05 miliardë lekë (rreth 11 milionë euro) më pak./Monitor

The post Rritja e çmimit të naftës “mbush” buxhetin e shtetit, rreth 3.3 mln euro më shumë TVSH në mars appeared first on Fast News Economy.

Referuar shifrave, importet e marsin ishin më të larta edhe se janari e shkurti, kur lufta nuk kishte nisur ende dhe çmimi ishte ende në nivelet e 173-175 lekë për litër naftë.

Marrë që nga fillimi i vet, importet e karburanteve kapën nivelin e gati 159 mijë tonëve, 311 tonë më tepër se janar-marsin 2025.

Kjo në një kohë që pas operacionit amerikano-izraelit në Iran më 28 shkurt, çmimet e naftës në vend u rritën ndjeshëm gjatë marsit.

Importi i karburanteve ka shkuar në linjë me shtimin e automjeteve në qarkullim. Vetëm në tre muajt e parë të vitit u sollën nga jashtë mbi 22 mijë automjete, niveli më i lartë i shënuar ndonjëherë.

Kjo në një kohë që numri i automjeteve që lëvizin në rrugët e vendit po arrin në 1.1 milionë.

Të dhënat tregojnë se 87 për qind e makinave që u regjistruan për herë të parë në janar–mars ishin me naftë, benzinë apo gaz, çmimi i të cilave u shtrenjtua ndjeshëm në mars./A2 CNN

The post Lufta rrit çmimin, por s’ndal konsumin, importi i karburantit arrin në nivele rekord appeared first on Fast News Economy.

“Më parë duhet të vendosim certifikimin, të vendosim disa standarde ku gjërat të mos mbeten në dorën e ndërtuesit. Në momentin që një material hidhet në treg, duhet të jetë i specifikuar mirë se për çfarë duhet të përdoret dhe cilat janë kushtet teknike që vendoset ose jo në objekt. Material i tillë nuk duhet të përdoret pa kriter”, thotë inxhinieri i ndërtimi, Erion Softa.

Plotësimi i kushteve të emergjencës në shumicën e rasteve nuk është problem, pasi si në pallatet e reja edhe në ato të vjetra ekzistojnë mundësitë e evakuimit. Por inxhinierët e ndërtimit thonë se këto masa duhet të plotësohen më tej.

“Po ashtu duhet të vendosim sensorë kundër zjarrit në të gjithë objektin. Në momentin që kemi zjarr, sistemi elektrik duhet të reagojë, pasi mund të sjellë humbje jete. Duhet të kemi patjetër lajmërimin që të evakuohen banorët dhe këto masa duhet të vendosen menjëherë në protokollet e ndërtimit”, shton Softa.

Gjatë një viti, në kryeqytet regjistrohen afërsisht rreth 200 raste zjarri në objekte banimi, dhe sipas ekspertëve problematike janë garazhet nëntokësore. Të martën, një pallat në zonën e Farmacisë 10 u përfshi nga flakët. Tetë persona përfunduan në spital për shkak të asfiksisë./Tv Klan

The post Zjarret në pallate, eksperti i njohur: Materialet të certifikohen, jo të vendosë ndërtuesi appeared first on Fast News Economy.

Shkaku kryesor që sipas operatorëve kryesore të tregut, po i çon drejt falimentimit, mbetet rritja e fortë e çmimit të naftës, e cila ka goditur drejtpërdrejt kostot operative dhe ka ulur ndjeshëm konkurrueshmërinë e kompanive shqiptare në raport me ato të rajonit.

Sipas operatorëve, një nga problemet kryesore lidhet me marrëveshjet dypalëshe që Shqipëria ka me Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe Malin i Zi, të cilat u miratuan vite më parë për të lehtësuar lëvizjen e mallrave.

Këto marrëveshje lejojnë që kamionët e këtyre vendeve të hyjnë në Shqipëri pa pasur nevojë për leje tranziti (permit), dhe e njëjta gjë vlen edhe për palën shqiptare.

Por në praktikë, sipas tyre, kjo ka krijuar një disavantazh të madh për kompanitë vendase ( nëse në lëvizjet ndërmjet shteteve zbatohen lejet e tranzitit, siç ndodh me vendet e BE-së, numri i lëvizjeve të kamionëve kufizohet në mënyrë të barabartë mes vendeve.)

Sipas një shembulli konkret që sjellin në vëmendje operatorët, është p.sh., nëse një operator nga Maqedonia e Veriut, i cili vjen në Shqipëri për të ngarkuar mallra për eksport drejt Europës, nuk furnizohet me karburant në Shqipëri, por kthehet sërish në vendin e tij.

Edhe pse kamioni përshkuan deri në 300 km shtesë ai rikthehet në vendin e tij, vetëm për shkak të leverdishmërisë për t’u furnizuar me naftë më të lirë dhe më pas vijon itinerarin drejt Europës.

Sipas kompanive të transportit ndërkombëtar të mallrave, kjo ndodh sepse çmimi i naftës në Shqipëri është rreth 30% më shtrenjta sesa në këto shtete.

Konkretisht çmimi i naftës në vend është 2.1 euro për litër, ndërsa në Maqedoninë e Veriut çmimi i naftës është 1.4 euro për litër, Në Kosovë 1.7 euro për litër, dhe në Malin e Zi 1.7 euro për litër.

Ndërkohë, kompanitë shqiptare nuk mund të ndjekin të njëjtën strategji, pra të furnizohen me naftë në këto shtete ku çmimi është më i lirë, pasi nuk përfitojnë rimbursim të TVSH-së për karburantin e blerë jashtë vendit. Për më tepër, legjislacioni shqiptar i kufizon ato që të hyjnë në territor me më shumë se 200 litra naftë në serbatorin e kamionit. Në të kundërt, përballen me gjoba rreth 400 euro dhe detyrim për të paguar taksa shtesë mbi sasinë e lejuar. Kjo i vendos në një pozitë të pabarabartë me operatorët e huaj.

Diferencat në kosto janë të konsiderueshme. Për të njëjtin itinerar vajtje-ardhje drejt Gjermanisë, një kompani shqiptare mund të shpenzojë rreth 3,500 euro për karburant, ndërsa një operator nga rajoni vetëm 2,200 euro. Në një rrugë të vetme, kursimi për operatorët e huaj mund të arrijë deri në 1,000 litra naftë, duke i bërë ata shumë më konkurrues në treg.

Pasojat tashmë janë të dukshme në treg për të gjithë operatorët e sektorit të transportit ndërkombëtar të mallrave me kamionë.

Drejtues të kompanisë “Shega Trans” thanë se aktiviteti i tyre i transportit të mallrave ndërkombëtare me kamionë është drejt falimentimit, për shkak të diferencës së lartë të çmimit të naftës.

“Nëse para pandemisë së Covid-19 dispononin rreth 20 kamionë për transport të mallrave në Kosovë, sot operojnë vetëm me 1 kamion, thjesht për të mbajtur flamurin e aktivitetit me Kosovën”.

Sipas tyre, kjo situatë është përkeqësuar 3-4 vitet e fundit, por është thelluar edhe më shumë pas rritjes së çmimeve të naftës në tregjet ndërkombëtare.

Për shkak të përkeqësimit të naftës, operatorët kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme nga qeveria, duke propozuar dy zgjidhje kryesore:

1.Ose anulimin/rishikimin e marrëveshjeve bilaterale me vendet e rajonit;

2.Ose kompensim financiar për diferencën e çmimit të karburantit.

Në të kundërt, ata paralajmërojnë se sektori rrezikon kolapsin, me pasoja të drejtpërdrejta për ekonominë dhe zinxhirin e furnizimit në vend./Monitor

The post Nafta çon drejt falimentit transportin me kamion, paralajmërohet bllokim i Portit të Durrësit appeared first on Fast News Economy.

Në parantezë, megjithatë, duhet thënë se tendenca e rritjes së inflacionit në atë kohë kishte nisur që para shpërthimit të konfliktit, për shkak të rritjes së fortë të kërkesës pas pandemisë dhe vështirësive në zinxhirin global të furnizimit, të cilat bënë që oferta të mos i përgjigjej dot plotësisht kërkesës në rritje.

Megjithatë, shpërthimi i luftës në Ukrainë solli kërcim të menjëhershëm të inflacionit.

Ndërkohë që konflikti nisi në muajin shkurt, menjëherë, qysh në muajin mars, inflacioni në vendin tonë u rrit nga 3.9% në 5.7%. Inflacioni në Shqipëri arriti pikun në muajin tetor 2022, kur preku nivelin 8.3%, për të rënë gradualisht për pjesën e mbetur të 2022 dhe për vitin 2023, derisa në fillim të 2024 zbriti poshtë objektivit prej 3% të Bankës së Shqipërisë.

Banka e Shqipërisë reagoi menjëherë me disa rritje të njëpasnjëshme të normës bazë të interesit. Duke filluar nga muaji mars 2022, norma bazë u rrit nga 0.5% në një nivel maksimal prej 3.25%, në nëntor 2023. Ulja e normave të interesit filloi vetëm në korrik 2024, për të vazhduar gradualisht deri në korrik 2025, kur u arrit edhe niveli aktual, prej 2.5%.

Yield-et e bonove 12-mujore nisën rritjen menjëherë në muajin mars 2022, duke ndjekur kahun e normës bazë të interesit, por me amplitudë më të madhe, duke reflektuar edhe një lloj paniku të tregut. Mes marsit dhe nëntorit 2022, yield-i mesatar i ponderuar i bonove 12-mujore u rrit nga 1.62% në 5.83%.

Ndërkohë që në këtë horizont kohor norma bazë ishte rritur  2.25 pikë përqindje, yield-i i bonove u rrit me 4.2 pikë përqindje, duke reflektuar edhe kufizimet e tregut të brendshëm financiar. Megjithatë, pas nëntorit 2022, mbirritja e yield-eve u korrektua gradualisht deri në fund të vitit 2023, në nivelin 3.1%.

Mes nëntorit 2023 dhe majit 2024 pati një tjetër cikël të shkurtër rritjeje, por në përmasa më të vogla, deri pranë nivelit të 3.7%. Prej atëherë, yield-et e bonove kanë ndjekur një cikël rënieje pothuajse të pandërprerë deri në fillim të këtij viti.

Rritja e interesave nuk kaloi pa pasoja në ritmet e kreditimit të ekonomisë. Që nga mesi i vitit 2022 deri në mesin e vitit 2023, portofoli i kredisë për ekonominë hyri në një fazë stanjacioni.

Pas qetësimit të tregut nga vala inflacioniste, duke filluar nga gjysma e dytë e vitit 2023, kreditimi nisi një cikël të rritjes së shpejtë që ka vazhduar me ritme dyshifrore deri në muajt e parë të vitit 2026.

Një efekt i ngjashëm mund të konstatohet edhe në ecurinë e depozitave të publikut. Ato kaluan një fazë stanjacioni mes fillimit të vitit 2022 dhe mesit të vitit 2023.

Kjo mund të shpjegohet pjesërisht me efektet e inflacionit, por edhe pjesërisht me joshjen nga yield-et e larta të instrumenteve të borxhit të qeverisë, që i shtynë shumë individë dhe subjekte të tërhiqnin depozitat (por edhe kuotat në fondet e investimit), për t’i investuar paratë në bono dhe obligacione.

Por, rënia graduale e yield-eve bëri që depozitat t’i ktheheshin rritjes në pjesën e dytë të vitit 2023.

Kriza inflacioniste e vitit 2022 dhe shtrenjtimi i mallrave të importuara nuk sollën zhvlerësim të Lekut në kursin e këmbimit. Kursi i këmbimit pati vetëm një goditje të shkurtër paniku, në fillim të marsit 2022, kur Euro u rrit nga 121 lekë në 127 në harkun e pak ditëve. Por, me ndërhyrjen e Bankës së Shqipërisë kursi pësoi menjëherë rënie.

Përtej luhatjeve të vogla, tendenca rënëse vazhdoi deri në korrik 2023, kur kursi arriti vlerën e 100 lekëve. Në atë rast, një tjetër goditje kalimtare, e shkaktuar nga rritja afatshkurtër e kërkesës, e ngriti përkohësisht deri në 110 lekë.

Por, që nga vjeshta e vitit 2023, kursi iu kthye një tendence të vazhdueshme në rënie, deri në nivelet aktuale, poshtë kufirit të 96 lekëve.

Lufta në Ukrainë solli goditje me bazë më të gjerë mbi çmimet e mallrave, duke qenë se rajoni i përfshirë në konflikt ishte një furnizues i rëndësishëm për produktet energjetike dhe për ato ushqimore, sidomos drithërat.

Në rastin e krizës në Lindjen e mesme, efektet direkte po shtrihen kryesisht te produktet energjetike. Për këtë arsye, përcjellja në inflacionin e produkteve dhe shërbimeve të tjera mund të jetë më graduale dhe më e shtrirë në kohë. Nga ana tjetër, edhe stabilizimi dhe potencialisht rënia e çmimeve mund të ketë një cikël më të gjatë./Monitor

The post A mund të jenë pasojat më të ashpra se në krizën e vitit 2022 appeared first on Fast News Economy.

Kryeministri theksoi se rritja e pensioneve është e lidhur drejtpërdrejt me forcimin e ekonomisë dhe konsolidimin e skemës së sigurimeve shoqërore. Ai nënvizoi se vetëm përmes një ekonomie në rritje dhe rritjes së të ardhurave në buxhet është bërë e mundur hartimi i një plani financiar të qëndrueshëm për rritjen progresive të pensioneve.

Kryeministri bëri të ditur se skema e re parashikon rritje të përvitshme të garantuara në buxhet, duke siguruar që çdo rritje e realizuar të pasohet nga një rritje edhe më e madhe në vitet në vijim, çka përbën një hap të rëndësishëm drejt përmirësimit gradual të të ardhurave të pensionistëve.

Kryeministri u ndal edhe te mbështetja shtesë që qeveria ka ofruar për këtë kategori përmes bonuseve, që jepen në mënyrë të posaçme në periudha të caktuara dhe vijnë si shtesë mbi pensionin, duke plotësuar politikën e rritjes graduale të të ardhurave dhe forcimit të skemës së pensioneve.

Sipas Kryeministrit, ky mekanizëm është përdorur në mënyrë të vazhdueshme për të rritur mbështetjen direkte ndaj pensionistëve, paralelisht me përmirësimet strukturore të sistemit të sigurimeve shoqërore dhe rritjen e qëndrueshme të pensioneve.

The post Rama me pensionistët: Pensionet do të rriten çdo vit, e garantuar në buxhet appeared first on Fast News Economy.

Në një deklaratë për shtyp, ky operator bëri të ditur se mesazhet në fjalë nuk janë të dërguara nga Posta Shqiptare dhe nuk kanë asnjë lidhje me shërbimet e saj zyrtare. Sipas institucionit, këto komunikime zakonisht vijnë nga numra të huaj ose të panjohur dhe përmbajnë lidhje të dyshimta, të cilat synojnë të mashtrojnë marrësit për të klikuar dhe për të ndarë informacion sensitiv.

Posta Shqiptare theksoi se praktikat e saj të komunikimit janë të standardizuara dhe të verifikueshme, duke nënvizuar se çdo njoftim zyrtar u dërgohet qytetarëve vetëm përmes kanaleve të identifikuara dhe numrave të autorizuar. Institucioni shtoi se nuk kërkon në asnjë rast të dhëna personale apo bankare përmes SMS-ve apo linkeve të paautorizuara.

Ky zhvillim vjen në një kohë kur institucionet publike dhe kompanitë në rajon po përballen gjithnjë e më shpesh me tentativa të sofistikuara mashtrimi digjital, të cilat synojnë shfrytëzimin e besimit të publikut ndaj markave të njohura. Në këtë kontekst, Posta Shqiptare theksoi rëndësinë e ndërgjegjësimit të qytetarëve për të dalluar komunikimet zyrtare nga ato të rreme.

Institucioni bëri me dije se rastet janë duke u ndjekur dhe denoncuar pranë autoriteteve përkatëse ligjzbatuese. Sipas deklaratës, çdo individ apo subjekt i përfshirë në këto veprime të paligjshme do të përballet me pasojat që parashikon legjislacioni në fuqi.

Posta Shqiptare u bën thirrje qytetarëve të tregohen të kujdesshëm, të mos klikojnë në linqe të dyshimta dhe të mos ndajnë asnjë informacion personal apo financiar përmes mesazheve të paverifikuara. Për çdo informacion të saktë dhe të sigurt, qytetarët këshillohen t’i referohen ekskluzivisht kanaleve dhe faqes zyrtare të institucionit.

The post Posta Shqiptare paralajmëron qytetarët: SMS mashtruese që synojnë të dhënat e qytetarëve appeared first on Fast News Economy.

Perspektivat e një tregu në rritje të shpejtë

Perspektivat janë të jashtëzakonshme, vlerësohet se tregu i armatimeve autonome që operojnë në ajër, tokë dhe det do të kalojë nga mbi 47 miliardë dollarë vitin e kaluar, falë edhe shtysës së administratës Trump, në 98 miliardë deri në vitin 2033. Në botën e dronëve ajrorë, më të kërkuarit, ekziston një ndarje e qartë: “Brezi i Vjetër” dhe “Brezi i Ri”.

Nga “Grabitqari” e tutje

Që nga viti 2001, skenën e kanë dominuar avionët pa pilot të mëdhenj dhe të kushtueshëm. Prototipi ishte Predatori (Grabitqari), simbol i Luftës Globale kundër Terrorizmit, më pas i zëvendësuar nga Reaper-i (Korrësi). Për më shumë se një dekadë, versioni i armatosur me raketa ka qenë monopol amerikan. Prodhuesi është General Atomics, lider i sektorit me 3,2 miliardë dollarë të ardhura në vitin 2025.

Në gjurmët e tij hynë kompanitë izraelite, me Hermes-in e Elbit dhe Heron-in e IAI. Konkurrenca u shfaq në Turqi me Baykar, e themeluar nga Selçuk Bayraktar, dhëndri i Erdoganit: një “mrekulli teknologjike” që me TB2 është importuar në 36 vende, duke arritur rekordin për numrin e njësive të shitura.

Por këta dronë janë të shtrenjtë: rreth 30 milionë euro për një Reaper; një e treta për TB2 apo Heron, plus sistemet satelitore të drejtimit. Kalimi nga operacionet kundër grupeve xhihadiste në luftëra në shkallë të gjerë po i vë në krizë këto mjete, të ngadalta dhe lehtësisht të zbulueshme nga radarët. Gjatë ofensivës ndaj Iranit, Pentagoni humbi mbi njëzet të tillë, ndërsa Izraeli po aq: janë objektiva të lehta për raketat tokë-ajër.

“Brezi i Ri” i Ukrainës

“Brezi i Ri” lindi në fushëbetejat ukrainase, ku u zhvilluan kategori inovative. E para është ajo e dronëve kamikazë, të ngjashëm me bomba fluturuese. Rusët adoptuan dhe përmirësuan Shahed-in iranian: një shembull efikasiteti që përshkon deri në 2000 kilometra, është i vështirë për t’u zbuluar dhe godet me saktësi, me një kosto nën 25 mijë euro.

Edhe amerikanët e kanë kopjuar: modeli Lucas debutoi në sulmet kundër Trupave të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit. Është prodhuar nga një kompani e vogël, SpektreWorks, që i dorëzon për rreth 35 mijë dollarë, një e qindta e çmimit të raketave Tomahawk.

Aleancat dhe startup-et

Ukrainasit kanë krijuar dhjetëra modele, të zhvilluara nga startup-e që u shumuan që nga vera e 2022. Sekreti i tyre është shpejtësia, projektojnë sipas nevojave të frontit dhe përditësojnë vazhdimisht mjetet.

Këto laboratorë janë rritur dhe kanë ndërtuar lidhje me kompani amerikane, sot qendra e një ideje të re për industrinë e mbrojtjes që synon të sfidojë dominimin e Lockheed Martin, Boeing dhe Raytheon.

Më dinamiku është Project Eagle, i krijuar nga ish-CEO i Google, Eric Schmidt. Më i njohuri është Anduril, i financuar dhe i lidhur me Palantir të Peter Thiel, me figurë publike Palmer Luckey. Ata janë përfaqësues të “Republikës Teknologjike”, koncept i përshkruar nga Alex Karp, që promovon një vizion politik të bazuar në supremacinë teknologjike të Silicon Valley.

Tre shtyllat e revolucionit

Ky revolucion mbështetet mbi tre shtylla:

1. Kohë të shkurtra nga kërkesa në zbatim, duke shmangur burokracitë.

2. Kosto të ulëta, falë përdorimit të komponentëve nga tregu civil.

3. Përdorim intensiv i inteligjencës artificiale.

Kompanitë kanë mbështetje të fortë financiare dhe nuk kanë nevojë të dalin në bursë. Ndërkohë, po ndërtojnë kapacitete industriale të konsiderueshme.

Së fundmi, përfaqësues të monarkive të Gjirit kanë kërkuar urgjentisht mijëra dronë anti-dron. Aktualisht, vetëm Anduril dhe Project Eagle duket se mund të përmbushin kërkesën: kjo e fundit ka dërguar tashmë 10 mijë Merops në Lindjen e Mesme për mbrojtjen e bazave amerikane.

Europa është vonë

“Europa nuk po arrin të përshtatet me ritmin e zhvillimit të sektorit”, thotë për “La Repubblica” Giuseppe Lacerenza i Keen Venture Partners. “Ministritë e Mbrojtjes mbeten të lidhura me plane shumëvjeçare dhe nuk reflektojnë ndryshimet e shpejta në luftë”.

Megjithatë, disa kompani po afirmohen, veçanërisht në Gjermani. Tytan ka marrë financime nga NATO dhe ka nisur konvertimin e impianteve të industrisë automobilistike për prodhimin e dronëve anti-dron.

Në këtë fushë po dalin në pah edhe estonezja Frankenburg dhe britanikja Cambridge Aerospace. Ndërsa në dronët e zbulimit spikasin Quantum Systems, DeltaQuad, Harmattan AI dhe Tekever.

Dronët e vegjël, jashtë industrisë së madhe

As këto kompani nuk prodhojnë “quadricopter”-ët e vegjël-bombë, të kudondodhur në Donbas. Ata ndërtohen me pjesë kineze ose me printerë 3D dhe kushtojnë 1-2 mijë euro. Arsyeja? Marzhe shumë të ulëta dhe një problem tjetër thelbësor, cikli i shpejtë i inovacionit. “Çdo gjashtë muaj këta dronë bëhen të vjetër”, shpjegon Lacerenza. Kjo krijon një paradoks, nuk porositen sepse do të vjetërohen shpejt dhe nuk prodhohen sepse nuk porositen.

The post Kush janë “Zotërinjtë e rinj të luftës”, me dronë “low cost”? appeared first on Fast News Economy.