Rikthehet drafti: Anëtarësim me detyrim në Dhomën Kombëtare, tarifa deri në 70 mijë lekë/vit

Qeveria ka rikthyer sërish draftin për anëtarësimin e detyrueshëm të bizneseve në një Dho,ë Kombëtare, projekt që është kundërshtuar vazhdimisht nga bizneset.

Të gjitha subjektet tregtare aktive do të bëhen automatikisht anëtare të Dhomës Ekonomike Kombëtare, sipas projektligjit të ri “Për Dhomën Ekonomike Kombëtare”, të hedhur për konsultim.

Projektligji përcakton se çdo subjekt tregtar me status aktiv në Regjistrin Tregtar, në momentin e hyrjes në fuqi të ligjit, bëhet anëtar i Dhomës “ipso lege”, pra automatikisht. E njëjta gjë do të vlejë edhe për subjektet e reja që regjistrohen apo aktivizohen në Regjistrin Tregtar pas hyrjes në fuqi të ligjit.

Nga anëtarësimi i detyrueshëm përjashtohen subjektet që kanë detyrim të regjistrohen ose anëtarësohen në dhoma, urdhra profesionalë apo organizime të tjera të krijuara me ligj të posaçëm. “Anëtarësimi në Dhomën Ekonomike Kombëtare “ipso lege”, nuk zbatohet për subjektet tregtare që janë të detyruara të regjistrohen ose të anëtarësohen në dhoma, urdhra profesionalë, organizata profesionistesh, shoqata biznesit, dhoma bilaterale ose multilaterale biznesi të krijuar me ligj të posaçëm”, thuhet në projekligj.

Anëtarësimi do të shoqërohet me një tarifë vjetore regjistrimi, e cila do të bëhet e detyrueshme pas përfundimit të periudhës tranzitore të parashikuar në ligj.

Për subjektet që nuk janë tatimpaguese të tatimit mbi fitimin, tarifa do të jetë 1,000 lekë në vit. Për bizneset e tjera, tarifa do të miratohet nga Asambleja e Përgjithshme e Dhomës Ekonomike Kombëtare, në varësi të formës ligjore, madhësisë së ndërmarrjes, numrit të punonjësve dhe xhiros vjetore, por në çdo rast nuk do të mund të kalojë 70 mijë lekë në vit.

Për subjektet që regjistrohen për herë të parë në Regjistrin Tregtar, tarifa e vitit të parë do të jetë 1,000 lekë. Pas vitit të parë, ato do t’i nënshtrohen regjimit të përgjithshëm të tarifave.

“Periudha tranzitore” përkufizohet tashmë si periudha nga hyrja në fuqi e ligjit deri në përfundimin e mandateve të organeve ekzistuese të zgjedhura sipas ligjit aktual për Dhomat e Tregtisë dhe Industrisë. Gjatë kësaj periudhe, subjektet tregtare do të kenë statusin e anëtarit dhe do të gëzojnë të drejtat dhe detyrimet që rrjedhin nga anëtarësia, por nuk do të jenë të detyruara të paguajnë tarifën vjetore të regjistrimit.

Tarifa do të paguhet nëpërmjet sistemit bankar, jo më vonë se 30 prill i vitit pasardhës, ndërsa procedurat e mbledhjes dhe derdhjes së saj do të përcaktohen me akt nënligjor të Këshillit të Ministrave.

Mosshlyerja e tarifës do të përbëjë kundërvajtje administrative dhe do të dënohet me gjobë, masa e së cilës do të përcaktohet me akt nënligjor.

Dhoma Ekonomike Kombëtare parashikohet të funksionojë si person juridik i së drejtës publike dhe të ketë një rol më të gjerë sesa dhomat aktuale të tregtisë. Ajo do të përfaqësojë interesat e sipërmarrjes, do të koordinojë dhomat sektoriale dhe do të ushtrojë edhe funksione publike të deleguara. Ndër të tjera, Dhoma do të ketë rol në identifikimin, verifikimin dhe përditësimin e kodeve NVE të bizneseve, do të ofrojë mbështetje për procedurat e regjistrimit në QKB, do të lëshojë certifikata origjine, “Carnet ATA” dhe “Carnet TIR”, si dhe do të kryejë analiza dhe studime ekonomike. Projektligji parashikon gjithashtu që Dhoma Ekonomike Kombëtare të ketë akses në Regjistrin Tregtar, Regjistrin e Lejeve, Licencave dhe Autorizimeve, për ushtrimin e funksioneve të saj publike dhe shkëmbimin e të dhënave me Qendrën Kombëtare të Biznesit.

 

Biznesi kundër

Projektligji është kundërshtuar prej kohësh nga dhomat dhe shoqatat kryesore të biznesit. Në vitin 2024, 19 shoqata biznesi dhe dhoma tregtie iu drejtuan qeverisë me një letër të përbashkët kundër anëtarësimit të detyrueshëm në Dhomën Ekonomike Kombëtare, duke argumentuar se ai cenon lirinë e organizimit të sipërmarrjes.

Kundërshtimet u përsëritën edhe gjatë konsultimit publik nga Dhoma Amerikane e Tregtisë, Dhoma Italiane e Tregtisë, FIAA dhe organizata të tjera. Dhoma Amerikane argumentonte se anëtarësimi i detyrueshëm binte ndesh me parimin kushtetues të lirisë së organizimit dhe se tarifa e regjistrimit mund të kthehej në një barrë të re financiare për biznesin.

FIAA ngrinte shqetësime edhe për ndikimin e qeverisë mbi strukturën e re, ndërsa 19 organizatat që firmosën letrën e përbashkët kërkonin që çdo biznes të kishte të drejtën të zgjidhte vetë nëse dhe në cilën organizatë dëshironte të anëtarësohej.

Kundërshtimi ndaj këtij modeli nuk është i ri. Edhe në vitin 2016, qeveria tentoi të vendoste anëtarësimin e detyrueshëm të bizneseve në një dhomë tregtie, por u tërhoq pas kundërshtimit të fortë të shoqatave të biznesit.

Në atë kohë, përfaqësuesit e sipërmarrjes e cilësuan skemën si një “taksë të fshehtë” dhe shprehën shqetësimin se një model i tillë do të rriste kontrollin e qeverisë mbi përfaqësimin e biznesit.

Në variantin e fundit të projektligjit, megjithatë, thelbësisht nuk ka ndryshuar pika që ka shkaktuar kundërshtimin kryesor: anëtarësimi mbetet “ipso lege”, pra automatik për shumicën e subjekteve tregtare, ndërsa tarifa vjetore arrin deri në 70 mijë lekë për bizneset që paguajnë tatim mbi fitimin.

Regjistrimi në Dhomën Ekonomike Kombëtare dhe tarifat

 

1. Për qëllime të ofrimit dhe administrimit të shërbimeve publike të deleguara, të parashikuara në nenin 9 të këtij ligji, subjektet tregtare i nënshtrohen regjistrimit pranë Dhomës Ekonomike Kombëtare dhe duhet të paguajnë tarifën vjetore të regjistrimit.
2. Tarifa vjetore e regjistrimit paguhet kundrejt përfitimit të shërbimeve dhe funksioneve publike të deleguara të ofruara nga Dhoma Ekonomike Kombëtare, sipas këtij ligji.
3. Tarifa vjetore e regjistrimit bëhet e detyrueshme pas përfundimit të periudhës tranzitore të përcaktuar në nenin 2 pika 17. Pagesa e tarifës për këtë vit kryhet nëpërmjet sistemit bankar jo më vonë se data 30 prill e vitit pasardhës. Për vitet në vijim, tarifa vjetore e regjistrimit paguhet nëpërmjet sistemit bankar jo më vonë se data 30 prill e vitit pasardhës. Proçedurat dhe modalitetet për derdhjen dhe mbledhjen e tarifës vjetore të regjistrimit përcaktohen me akt nënligjor të Këshillit të Ministrave.
4. Gjatë periudhës tranzitore e përcaktuar në nenin 2 pika 17 , subjektet tregtare gëzojnë statusin e anëtarit të Dhomës Ekonomike Kombëtare dhe të drejtat e detyrimet që rrjedhin nga anëtarësia, pa qenë të detyruara për pagesën e tarifës vjetore të regjistrimit.
5. Pas periudhës tranzitore e përcaktuar në nenin 2 pika 17 , subjektet tregtare që nuk janë subjekt i tatimit mbi fitimin sipas legjislacionit në fuqi do të paguajnë një tarifë vjetore regjistrimi në masën 1,000 (një mijë) lekë, në bazë vjetore.
6. Pas periudhës tranzitore e përcaktuar në nenin 2 pika 17, tarifa vjetore për subjektet e tjera tregtare të ndryshme nga ato që referohen në pikën 5, do të miratohet nga Asambleja e Përgjithshme e Dhomës Ekonomike Kombëtare, mbi bazën e kritereve të përcaktuara në statut, përfshirë formën ligjore, madhësinë e ndërmarrjes, numrin e punonjësve dhe xhiron vjetore, por në çdo rast nuk mund të tejkalojë shumën 70, 000 (shtatëdhjetë mijë) lekë në vit.
7. Pas periudhës tranzitore e përcaktuar në nenin 2 pika 17, tarifa vjetore e regjistrimit për subjektet që regjistrohen për herë të parë në Regjistrin Tregtar të këtij neni, është 1,000 (një mijë) lekë. Pas vitit të parë të regjistrimit, subjektet tregtare i nënshtrohen regjimit të tarifave vjetore sipas pikave 5 dhe 6 të këtij neni.
8. Tarifat vjetore të miratuara nga Asambleja Kombëtare e Dhomës Ekonomike Kombëtare publikohen në faqen zyrtare të Dhomës Ekonomike Kombëtare.
9. Mosshlyerja e tarifës vjetore të regjistrimit përbën kundërvajtje administrative dhe dënohet me gjobë sipas përcaktimeve me akt nënligjor në përputhje me ligjin nr. 10 279, datë 20.5.2010, “Për kundërvajtjet administrative”.

Neni 2- pika 17

“Periudha tranzitore” është periudha kohore që fillon nga data e hyrjes në fuqi të këtij ligji deri në përfundimin e mandateve të organeve ekzistuese të zgjedhura sipas ligjit nr. 9640, datë 9.11.2006, “Për Dhomat e Tregtisë dhe Industrisë”, të ndryshuar, gjatë së cilës kryhen masat organizative, administrative dhe zgjedhore për funksionimin e sistemit të ri të dhomave.