LIGJET E BIZNESIT
Një simbol i kundërshtimit politik të groenlandezëve ndaj presidentit amerikan Donald Trump është shfaqur online: kapele të kuqe me mbishkrimin “Make America Go Away”.
Këto kapele, me mbishkrimin “Make America Go Away”, janë konceptuar si një parodi e lëvizjes MAGA të udhëhequr nga presidenti amerikan Donald Trump, e njohur edhe si fushata “Make America Great Again”. Kapelet, të krijuara fillimisht nga pronari i një dyqani veshjesh vintage në Kopenhagë, Jesper Rabe Tonnesen, dështuan vitin e kaluar pas lançimit. Tani që tensionet SHBA–BE janë rritur, dizajni po përjeton një valë të re interesi.
Pavarësisht protestave nga udhëheqësit europianë, Trump po këmbëngul në synimin e tij për të marrë nën kontroll territorin gjysmë-autonom danez të Groenlandës, duke kërcënuar me tarifa shtesë ndaj tetë vendeve europiane që i dalin përpara.
“Kur një delegacion nga Amerika shkoi në Groenlandë, ne filluam të kuptonim se kjo ndoshta nuk ishte një shaka, nuk është reality TV, është realitet,” tha Tonnesen, 58 vjeç.
“Dhe unë thashë, në rregull, çfarë mund të bëj? A mund të komunikoj në një mënyrë argëtuese me një mesazh të mirë dhe t’i bashkoj danezët për të treguar se populli danez mbështet popullin e Groenlandës?”
🎙️ Podcast “Money Hour” | Fast News Economy
🏛️ LIGJET E BIZNESIT–Ligji në Kohë Reale për Biznesin Modern
Kapelja origjinale e dizajnuar nga Tonnesen përmbante një lojë fjalësh: “Nu det NUUK!”, një shtrembërim i shprehjes daneze “Nu det nok”. Kjo do të thotë “Tani mjaft”, duke zëvendësuar fjalën “nok” me Nuuk, kryeqytetin e vogël të Groenlandës.
Themeluesi i një grupi tjetër që shet kapelet, Victor Schøtt nga Greenland Support, i tha Business Insider se shumica e porosive tani vijnë nga SHBA-ja, përpara Danimarkës, Gjermanisë, Irlandës, Mbretërisë së Bashkuar dhe vendeve skandinave. Të gjitha fitimet shkojnë për të mbështetur një nisëm bamirësie për fëmijët.
Schøtt theksoi se projekti nuk synon të nënçmojë vetë Amerikën, por kritikon stilin e politikës së jashtme që përfaqëson Trump.
Trump mban sytë nga Groenlanda
Interesi i Donald Trump për Groenlandën nuk është i ri. Që në vitin 2019, presidenti foli hapur për mundësinë e blerjes së ishullit, duke shkaktuar habi ndërkombëtare dhe një refuzim të fortë nga Danimarka.
Megjithatë, Groenlanda ka një rëndësi të madhe strategjike. Ajo ndodhet në ndërthurjen mes Arktikut dhe Atlantikut, ka depozita të pasura burimesh natyrore, përfshirë mineralet e rralla të tokësdhe është një pikë kyçe për sistemet amerikane të mbrojtjes dhe komunikimit. Ishulli tashmë strehon bazën hapësinore amerikane Pituffik, e njohur më parë si baza ajrore Thule, e rëndësishme për monitorimin ajror dhe hapësinor.
Donald Trump ka sugjeruar se Uashingtoni duhet të ketë kontroll më të madh mbi rajonin e Arktikut për arsye të sigurisë kombëtare, veçanërisht në kontekstin e rivaliteteve me Rusinë dhe Kinën. Kërcënimet me tarifa dhe madje refuzimi për të përjashtuar veprime ushtarake janë perceptuar në Europë si një largim shqetësues nga diplomacia tradicionale e bazuar në aleanca.
Mbrojtësit e autonomisë së Groenlandës
Reagimi i publikut groenlandez ka qenë i shpejtë dhe i vendosur. Javët e fundit janë mbajtur protesta në Nuuk dhe qytete të tjera, ku banorët theksojnë se e ardhmja e ishullit duhet të formësohet vetëm nga groenlandezët. Protestuesit kujtojnë se Groenlanda, megjithëse e lidhur zyrtarisht me Danimarkën, gëzon autonomi të gjerë dhe prej vitesh debaton për pavarësi të mundshme, por sipas kushteve të saj dhe jo nën presionin e një fuqie të jashtme.
Kështu, kapelet janë shndërruar në më shumë se një kuriozitet viral apo deklaratë mode. Ato janë bërë një formë proteste kundër një toni imperial të politikës dhe një kujtesë e të drejtës së Groenlandës për vetëvendosje./BusinessMag
