LIGJET E BIZNESIT
Pavarësisht zgjerimit të shpejtë të pagesave me kartë dhe përmes telefonit, paratë cash po fitojnë një rol të ri në Evropë: atë të rezervës financiare për raste emergjencash.
Të dhënat e Bankës Qendrore Evropiane (BQE) tregojnë se vlera e kartëmonedhave në qarkullim është rritur ndjeshëm, nga rreth 1 miliard euro në vitin 2016 në 1.6 miliardë euro në qershor 2026.
Kryeekonomisti i BQE-së, Philip Lane, vëren se përdorimi i kartëmonedhave për pagesat e përditshme mund të jetë duke u tkurrur, por sasia e cash-it që qytetarët mbajnë dhe qarkullojnë vazhdon të rritet.
Një nga arsyet lidhet me pasigurinë në rritje. Luftërat, zjarret, përmbytjet dhe sulmet kibernetike kanë shtuar shqetësimet se sistemet elektronike të pagesave mund të mos jenë të aksesueshme pikërisht në momentet kur nevojiten më shumë.
Pavarësisht zgjerimit të shpejtë të pagesave me kartë dhe përmes telefonit, paratë cash po fitojnë një rol të ri në Evropë: atë të rezervës financiare për raste emergjencash.
🎙️ Podcast “Money Hour” | Fast News Economy
🏛️ LIGJET E BIZNESIT–Ligji në Kohë Reale për Biznesin Modern
Të dhënat e Bankës Qendrore Evropiane (BQE) tregojnë se vlera e kartëmonedhave në qarkullim është rritur ndjeshëm, nga rreth 1 miliard euro në vitin 2016 në 1.6 miliardë euro në qershor 2026.
Kryeekonomisti i BQE-së, Philip Lane, vëren se përdorimi i kartëmonedhave për pagesat e përditshme mund të jetë duke u tkurrur, por sasia e cash-it që qytetarët mbajnë dhe qarkullojnë vazhdon të rritet.
Një nga arsyet lidhet me pasigurinë në rritje. Luftërat, zjarret, përmbytjet dhe sulmet kibernetike kanë shtuar shqetësimet se sistemet elektronike të pagesave mund të mos jenë të aksesueshme pikërisht në momentet kur nevojiten më shumë.
Në këtë kontekst, disa vende evropiane kanë nisur t’u rekomandojnë familjeve të mbajnë një rezervë cash në shtëpi. Austria, Finlanda, Gjermania, Suedia dhe Holanda sugjerojnë rezerva prej rreth 70 deri në 100 euro, të mjaftueshme për blerjen e produkteve bazë në rast se bankomatët, aplikacionet bankare apo sistemet elektronike të pagesave ndërpriten.
Rekomandimet janë pjesë e një qasjeje më të gjerë të BE-së për përgatitjen ndaj emergjencave. Në vitin 2025, qytetarëve evropianë iu këshillua të kishin në shtëpi furnizime të mjaftueshme për të paktën 72 orë, përfshirë ujë, ushqime dhe mjete të tjera bazë. Në listën e emergjencës përfshihej edhe cash-i.
Për BQE-në, paratë fizike nuk janë vetëm një mënyrë tradicionale pagese, por edhe pjesë e infrastrukturës së sigurisë ekonomike. Institucioni ka theksuar rëndësinë e ruajtjes së aksesit në cash dhe të një rrjeti funksional bankomatësh në të gjithë Evropën.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se reduktimi ekstrem i përdorimit të cash-it mund të krijojë një paradoks: nëse qytetarët dhe bizneset nuk e përdorin më në jetën e përditshme, infrastruktura për ta aksesuar dhe pranuar atë mund të dobësohet, pikërisht kur sistemet digjitale nuk janë të disponueshme.
Përtej skenarëve të krizave, cash-i mbetet i rëndësishëm edhe për grupet që kanë akses më të kufizuar në shërbimet bankare digjitale, veçanërisht të moshuarit dhe personat vulnerabël.
Kështu, ndërsa Evropa po përshpejton kalimin drejt një ekonomie gjithnjë e më pak të varur nga paratë fizike, cash-i po fiton një funksion të ri: jo domosdoshmërisht si mënyra kryesore e pagesës, por si një “plan B” për ditët kur teknologjia mund të mos funksionojë./BQE, Business Mag
