LIGJET E BIZNESIT
Intervistë me Reinardo Pipiria, drejtor ekzekutiv i Shoqatës së Pasurive të Paluajtshme (NAREA)
Tregu i pasurive të patundshme është përfshirë nga pasiguri të mëdha. Kjo për shkak të aksioneve të fundit të SPAK tek disa kompani që operojnë në këtë sektor dhe jo vetëm. Edhe disa nismave të ndërmarra vitin e fundit, si kufizimi i kreditimit për blerje banesash nga Banka e Shqipërisë, apo së fundmi, edhe rivlerësimi i pronave me tatim të ulët. Pyetjet që bëhen zakonisht nga qytetarët lidhen me faktin nëse do të ketë apo jo ulje të cmimit të banesave, a duhet blerë në këtë moment dhe nëse po, ku. Reinardo Pipiria, drejtor ekzekutiv i Shoqatës së Pasurive të Paluajtshme (NAREA) shpjegon në intervistën e mëposhtme për Fast News Economy atë që po ndodh sot me tregun e pasurive të patundshme dhe çfarë pritet të ndodhë në vijim.
A është tronditur tregu i pasurive të patundshme nga aksionet e fundit të SPAK?
🎙️ Podcast “Money Hour” | Fast News Economy
🏛️ LIGJET E BIZNESIT–Ligji në Kohë Reale për Biznesin Modern
Jo domosdoshmërisht nga aksionet e SPAK, duke mbajtur në konsideratë që kur flasim për tregun, si Ndërmjetës të Pasurive të Paluajtshme ne mbulojmë jo më shumë se 20%. Mund të ketë disa arsye që perceptohet një ngadalësim. Këto mund të lidhen me tkurrjen e ofertës për 2 vite me rradhë nga fushata Rivlerësimi të pa ndodhura, me dekurajimin e kërkesës, si nga lajme për shtrëngimin e financimit, por dhe nga fushata marketingu që ndërtojnë pritshmëri çmimesh shumë të larta, si dhe dekurajimi që vjen nga realiteti i një tregu të deformuar me çmime referencash mbi 10 vite të vjetëruara.
Të gjitha këto bashkë edhe sikur të adresohen me shkopin magjik, tregu do kohën e vet ti absorboj dhe të reagojë në realitetet e reja.
A ka ulje të çmimeve në tregun e pasurive të patundshme?
Deri në sot jo, nuk vërehet një rritje e tillë, por është e sigurt që ka një ngadalësim të rritjes në Tiranë, jo më shumë se 4-5% edhe pse çmimi mesatar është afër 2’000 EUR/m².
Si paraqitet niveli i transaksioneve?
Nuk ka një vlerësim të saktë për momentin, kjo edhe sepse ne në 5 vitet e fundit kemi operuar në tregun e shitësit. Dhe shitësi në Shqipëri ka qenë zhvilluesi, ndërtuesi, që në shumicën e kohën janë transaksione që shkojnë vetëm nëpërmjet regjistrit noterial ose në rastin më të mirë nëpërmjet regjistrit të përkohshëm të Kadastrat. Në të gjitha rastet, të dhëna të palexueshme dhe jo publike.
Por nga të dhënat e përgjithshme kuptojmë që numri i transaksioneve në Shqipëri këto 5 vite është luhatur midis 33,170-37’700, pra +-15%, duke na treguar që një pjesë e madhe e performancës së Kreditimit – IHD – Remitancave po shkojnë për transaksione gjithnjë e më me vlerë të lartë (value intensive).
Cfare pronash po shiten aktualisht?
Affordable Housing, 130’000-200’000 EUR. Prona në projektet ekonomike (kjo për qytetet kryesore), kur flasim për Bregdetin janë po buxhetet 200-250’000, por kryesisht me blerës të huaj.
Kush po blen?
Sipas Bankës së Shqipërisë, ata që po kreditohet me diskutimet e reja për Banesa dhe Blerësit e huaj. Midis Kredive të Reja për Banesa, besoj se ka akoma investime për Shtëpi të 2-3ta, në projekte në zhvillim, të dhëna që do të bëhet më të qarta kur këto projekte të mbarojnë dhe kur të kalohet përfundimisht titulli i pronësisë tek blerësi përfundimtar.
Mungesa e Regjistrave të Ndërveprueshëm (interoperabiliteti) e bën shumë të vështirë përçimin e çdo Politike Makro, Fiskale apo Monetare qofshin këto.
Si ka ndikuar procesi i rivleresimit?
Ka nxjerrë në dritë vlerën reale të Pronave, të Transaksioneve të 5 viteve të fundit, ka siguruar të ardhura të Fitimit Kapital si asnjë vit tjetër, ka siguruar një bazë të shëndetshme me të dhëna për Kadastrën Fiskale dhe Taksën e Pronës, ka rikonfirmuar nevojën emergjente për përditësimin e çmimeve të referencës për të gjitha tipologjitë e pronave dhe pa dyshim, që i ka dhënë një frymëmarrje të munguar tregut të Real Estate në qytet kryesore.. Por pas dy vitesh në pritje, tregu nuk është më njësojë dhe do kërkoj kohën e vet për të arritur nivelet e performancës të 2022.
