Në zbatim të dispozitave të ligjit nr. 86/2025, “Për fshirjen, shuarjen dhe pagesën e detyrimeve tatimore ndaj administratës tatimore qendrore e vendore dhe detyrimeve të pagueshme në doganë”, si dhe akteve nënligjore në zbatim të tij, tatimpaguesit mund të përfitojnë nga falja me kusht e detyrimeve tatimore, gjobave dhe kamatëvonesave për kategoritë e mëposhtme:

• Detyrimet tatimore për periudhën 01.01.2015–31.12.2019, ku fshihet 50% e detyrimit principal nëse pjesa e mbetur prej 50% paguhet njëherësh në periudhën 10.06.2026–30.06.2026, ose fshihet 25% e detyrimit principal nëse pjesa e mbetur prej 75% paguhet në periudhën 10.06.2026–31.12.2026, ndërkohë që në të dy rastet gjobat dhe kamatëvonesat fshihen plotësisht.
• Detyrimet tatimore për periudhën 01.01.2020–31.12.2024, për të cilat gjobat dhe kamatëvonesat fshihen plotësisht, me kusht që detyrimi tatimor të paguhet 100% (e gjithë vlera e principalit) në periudhën 10.06.2026–31.12.2026;

Gjithashtu, Administrata Tatimore sjell në vëmendje se tatimpaguesit që ndodhen në proces ankimi administrativ ose gjyqësor mund të përfitojnë nga dispozitat e ligjit vetëm nëse heqin dorë nga ankimi, padia ose rekursi, sipas parashikimeve ligjore. Deklarimi i heqjes dorë bëhet me kërkesë zyrtare pranë Drejtorisë Rajonale Tatimore përkatëse, duke filluar nga data 10.06.2026, përpara kryerjes së pagesës së detyrimit principal, por jo më vonë se data 30.11.2026.
Administrata iu bën thirrje të gjithë tatimpaguesit që të verifikojnë situatën e tyre financiare në sistemin e-Filing dhe të kryejnë në kohë pagesat përkatëse, në mënyrë që të përfitojnë nga lehtësitë e parashikuara në ligjin për faljen e detyrimeve tatimore të papaguara.

The post Nis zbatimi i Paqes Fiskale, tatimet informojnë se kush po përfiton appeared first on Fast News Economy.

Modernizimi i sistemit financiar shqiptar ka qenë një nga proceset më të rëndësishme të viteve të fundit. Në qendër të këtij transformimi qëndron roli i Bankës së Shqipërisë, e cila, përmes reformave të vazhdueshme në fushën e pagesave, ka krijuar kushtet për një integrim më të thellë të vendit në tregun financiar evropian.

Një nga arritjet më domethënëse në këtë drejtim është anëtarësimi i Shqipërisë në SEPA, Zona Unike e Pagesave në Euro. Shqipëria ka nisur t’i kryejë transaksioneve përmes këtij sistemi në muajin tetor 2025.

Ky zhvillim nuk përbën thjesht një përmirësim teknik të mënyrës së transferimit të parave. Ai është një reformë me ndikim të drejtpërdrejtë në jetën e qytetarëve tanë, në aktivitetin e sipërmarrjeve dhe në konkurrueshmërinë e ekonomisë sonë.

Çfarë është SEPA?

SEPA është zona unike evropiane e pagesave në euro, e krijuar për të mundësuar që transfertat në euro midis vendeve pjesëmarrëse të kryhen me të njëjtat standarde, shpejtësi dhe kosto si pagesat brenda një vendi të Bashkimit Evropian.

Tabela 1. Çfarë është SEPA

• SEPA do të thotë Zonë e Vetme e Pagesave në Euro
• SEPA ka 40 vende anëtare(me Shqipërinë, Malin e Zi Maqedoninë e Veriut dhe së fundmi Serbinë)
• Të 27 vendet anëtare të BE-së janë në SEPA
• Qytetarët me një llogari SEPA mund të bëjnë transferta në euro në të 39 vendet e tjera anëtare, me kosto dhe kohë njësoj si çdo qytetar i BE-së

Përmes SEPA-s, individët dhe bizneset mund të dërgojnë dhe të marrin pagesa në euro në mënyrë të thjeshtë, të sigurt dhe me komisione shumë më të ulëta krahasuar me sistemet tradicionale të transfertave ndërkombëtare.

Tabela 2. Rrugëtimi i Shqipërisë në SEPA 2021-2025

• 2021: Banka e Shqipërisë nis punën për anëtarësimin e Shqipërisë në SEPA
• 2021: bëhet pjesë e projektit rajonal “Për modernizimin e sistemeve të pagesave në vendet e Ballkanit Perëndimor”
• 2021-2024: bashkëpunon për Paketën e Aplikimit me ekspertë të BB dhe me institucione partnere në vend
• 2023: Plani i Rritjes i BE hap dritën jeshile për futjen në SEPA, ende pa u bërë vend anëtar i BE-së, për të 6 vendet e Ballkanit Perëndimor
• 12 qershor 2024: Guvernatori i BSH firmos aplikimin për në SEPA, pranë Këshillit Evropian të Pagesave
• 07 tetor 2025: Shqipëria hyn faktikisht në SEPA.

Anëtarësimi i Shqipërisë në këtë mekanizëm përfaqëson një hap konkret drejt integrimit financiar evropian dhe një tregues të përafrimit të standardeve shqiptare me ato të Bashkimit Evropian.

Vetëm gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, pra në periudhën janar–mars, përmes sistemit SEPA u kryen rreth 166 mijë transaksione(pagesa të shqiptarëve), me një vlerë totale prej 2.2 miliardë eurosh.

Këto të dhëna tregojnë jo vetëm një përqafim të shpejtë të instrumentit të ri nga bankat tona, të orientuara dhe këshilluara nga Banka e Shqipërisë, si dhe nga përdoruesit shqiptarë, por edhe për ekzistencën e një kërkese të madhe të akumuluar për shërbime pagesash më efikase dhe më pak të kushtueshme.

Nëse merret në konsideratë fakti se sistemi nisi funksionimin më 7 tetor 2025, atëherë brenda vetëm tetë muajve të parë të përdorimit të tij, volumi i transaksioneve dhe ndikimi e përfitimi  ekonomik kanë qenë të konsiderueshëm.

Kursime të ndjeshme për qytetarët

Për shumë vite, emigrantët shqiptarë dhe familjet e tyre janë përballur me tarifa relativisht të larta për transfertat bankare në euro. Në disa raste, komisionet për një pagesë ndërkombëtare arrinin në dhjetëra euro. Falë SEPA-s, këto kosto janë reduktuar ndjeshëm.

Një qytetar që merr ndihmë financiare nga një familjar në Itali, Gjermani apo Greqi, paguan sot shumë më pak për marrjen e fondeve. Një student shqiptar që kryen pagesa për universitetet evropiane ose një familje që kryen pagesa shëndetësore jashtë vendit përfiton nga procedura më të thjeshta dhe më ekonomike.

Nëse shumëzohen kursimet individuale me qindra mijëra transaksione të realizuara, rezulton se qytetarët shqiptarë kanë kursyer shuma të konsiderueshme.

Përfitime të mëdha për sipërmarrjen

Edhe më i madh është ndikimi për bizneset. Ndërmarrjet shqiptare që importojnë mallra nga vendet e Evropës, paguajnë furnitorët e tyre ose marrin pagesa nga klientët ndërkombëtarë, kanë parë një ulje të ndjeshme të kostove operacionale.

Komisionet më të ulëta nënkuptojnë ulje të kostove të aktivitetit ekonomik, rritje të fitueshmërisë së bizneseve, përmirësim të likuiditetit, shpejtim të ciklit të pagesave dhe rritje të konkurrueshmërisë në tregjet ndërkombëtare. Për bizneset e vogla dhe të mesme, të cilat janë më të ndjeshme ndaj kostove financiare, ky ndryshim ka një rëndësi të veçantë.

Dhjetëra milionë euro të kursyera

Një nga efektet më të prekshme të anëtarësimit në SEPA është kursimi financiar.

Duke krahasuar tarifat e mëparshme të transfertave ndërkombëtare me kostot aktuale të pagesave SEPA, vlerësohet se qytetarët dhe sipërmarrësit shqiptarë kanë kursyer dhjetëra milionë euro gjatë tetë muajve të parë të funksionimit të sistemit, në periudhën nga 7 tetori 2025 deri në qershor 2026.

Këto janë para që mbeten në ekonominë shqiptare dhe mund të përdoren për konsum, investime, zgjerim aktiviteti apo kursime familjare. Në vend që të përfundojnë si tarifa bankare për ndërmjetësime të kushtueshme, ato rikthehen në qarkullimin ekonomik të vendit.

Shpejtësi dhe siguri më e madhe

Një tjetër përfitim i rëndësishëm lidhet me kohën e ekzekutimit të pagesave. Në të kaluarën, transfertat ndërkombëtare mund të kërkonin disa ditë pune për t’u përfunduar. Përmes SEPA-s, procesi është bërë shumë më i shpejtë dhe më i parashikueshëm.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për bizneset që varen nga afatet e pagesave dhe për individët që kanë nevojë për fonde në kohë reale ose brenda një periudhe të shkurtër.

Po ashtu, standardizimi i procedurave rrit sigurinë dhe ul mundësinë e gabimeve gjatë përpunimit të pagesave.

Një hap drejt integrimit evropian

Anëtarësimi në SEPA duhet parë edhe si pjesë e procesit më të gjerë të integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.

Përshtatja e kuadrit ligjor dhe operacional me standardet evropiane në sektorin financiar dëshmon aftësinë e institucioneve shqiptare për të zbatuar reforma komplekse dhe për të ndërtuar besueshmëri ndërkombëtare.

Banka e Shqipërisë ka luajtur një rol kyç në këtë proces, duke koordinuar punën me bankat tregtare, institucionet financiare dhe partnerët evropianë për të garantuar një kalim të suksesshëm drejt sistemit të ri.

SEPA nuk është vetëm një histori statistikash apo një arritje institucionale. Ajo përfaqëson një ndryshim konkret në përditshmërinë ekonomike të shqiptarëve.

Një emigrant që dërgon para në familje, një sipërmarrës që paguan furnitorin e tij në Evropë, një student që kryen tarifën universitare apo një qytetar që merr një pagesë nga jashtë, sot e kryejnë këtë proces më shpejt, më lirë dhe me më shumë siguri.

Në këtë kuptim, modernizimi i sistemit të pagesave përmes anëtarësimit në SEPA është një nga reformat më të prekshme dhe më të dobishme për ekonominë shqiptare në vitet e fundit.

The post BSH, SEPA dhe modernizimi i sistemit tonë financiar appeared first on Fast News Economy.

Diku në mesin e vitit 1963, Lee Kuan Yew, një politikan i ri i shkolluar në Universitetin e Kembrixh pas një serie përpjekjesh për të influencuar skenën politike në nje ishull te varfer peshkataresh me emrin Singapor, dha dritën jeshile për operacionin”Coldstore. Ky operacion me ndihmën e ushtrisë dhe forcave speciale,kreu një seri arrestimesh në të gjithë spektrin politik dhe shoqëror, duke targetuar politikanë të korruptuar, personazhe te botes se krimit apo elemente të lidhur me forcat komuniste. Ky operacion, i kritikueshëm deri diku nga historianët e kohës, solli gjithsesi stabilitet dhe qëndrueshmëri relative në një nga vendet më të varfra të Azisë.

Singapori, ish-koloni britanike me një standard shumë të ulët jetese , një vend peshkataresh pa asnjë burim natyror, me një popullatë shumëgjuhëshe dhe me një administratë të dëmtuar nga korrupsioni tradicional, filloi një “rilindje” në të gjitha aspektet shoqërore dhe shtetërore.

Sot, pas 50 vjetësh nga koha e këtij operacioni të famshëm, Singapori konsiderohet gjerësisht si një nga shtetet më pak të korruptuara në botë, për shkak të ligjeve shumë të rrepta kundër korrupsionit, zbatimit të fortë nga Byroja e Hetimit të Praktikave Korruptive (CPIB), pagave të larta për zyrtarët publikë një administrate efikase, zero tolerance ndaj droges dhe korrupsionit.

Jo vetëm që Singapori, një vend ish-kolonia pa asnjë burim natyror, sot është një nga vendet lider në botë kundër korrupsionit, por është edhe një ndër vendet lider për mirëqenien e qytetarëve të vet. Një nga shkollat më të njohura në Azi për teknologjinë dhe financën ndodhet në këtë ishull, dhe spitalet e Singaporit janë nga më të njohurat në botë për shërbimin dhe eficiencën e lartë. Siguria e jetës është nga më të mirat sot në botë, dhe ishulli i dikurshëm i peshkatareve sot është një nga qendrat më të njohura të financës botërore.

Singapori ka një nga sistemet e arsimit më të mira ku studentët janë në 10 vendet e para të rankingut botëror. Sistemi arsimor është shumë konkurrues, bazuar në meritë dhe dygjuhësh.

Ndërkohë, shëndetësia është e garantuar nga shteti, universale, efikase, e përballueshme, me cilësi të lartë, e mbështetur nga sigurime dhe fonde kursimi të forta. Singapori ka shpenzimet më të ulta për GDP në shëndetësi krahasuar me vendet perëndimore dhe rezultatet më të larta se të gjitha këto vende.

95 përqind e ushqimit në ishull vjen nga vendet fqinje, pasi ishulli nuk prodhon dot mjaftueshëm, por garanton ushqim cilësisht më të lartë se fqinjtë.

Në luftën kundër drogës është një nga vendet lider në botë. Sipas statistikave zyrtare, vetëm 0.7% e popullatës kanë përdorur drogë rekreative (kanabis).

Trafikimi, importimi ose eksportimi i drogës në Singapor:

1. Konsiderohet një shkelje shumë e rëndë.
2. Dënimet varen nga lloji dhe sasia e drogës:

Lloji i drogës Sasia minimale për dënimin me vdekje

Heroin 15 gramë Vdekje

Kokainë 500 gramë Vdekje

Metamfetaminë 250 gramë Vdekje

Kanabis 500 gramë Vdekje

Për sasi më të vogla:

1. Burgim i gjatë (deri në përjetësi)
2. Dënim me gjobë të lartë
3. Rrahje me shkop për burrat nën 50 vjeç

Në të gjitha burimet zyrtare të publikuara mund të thuhet se Singapori është një nga vendet me prosperitet ekonomik të admirueshëm. Një shtet i pastër nga korrupsioni, me një administratë të admirueshme, paga të larta dhe nivel jetese nga më të mirët në Azi, me universitete dhe spitale me prestigj ndërkombëtar. Shpesh i kritikueshëm për metodat e ashpra të ndërmarra për të vendosur forcën e shtetit, por me rezultate impresive.

Por si mundi një ish-koloni britanike, pa burime natyrore, një ishull peshkataresh, pa administratë të konsoliduar, i drobitur nga korrupsioni kronik dhe i penguar nga fqinjët e fuqishëm, me një popullatë të përzier gjuhësore dhe kulturore, të kthehej brenda 50 vjetësh në një fuqi ekonomike aziatike?

Fuqia e filozofisë së lidershipit të pa-korruptuar

Lee Kuan Yew, një politikan i ri dhe i edukuar mirë, vendosi fatin e vendit të tij përpara fatit personal, bazuar në dy kolona kryesore, integriteti personal dhe lufta kundër korrupsionit.

Historianët politikë bien dakord se Lee Kuan Yew ishte forca madhore që ndryshoi fatin e ishullit të peshkatareve. Ai ishte një politikan me integritet të jashtëzakonshëm, i njohur gjerësisht si i ndershëm dhe i disiplinuar.

Lee Kuan Yew praktikonte thjeshtësi ekstreme në jetën publike dhe private. Ishte një lider autoritar, por i besueshëm, I pa-korruptuar personalisht. Veshja e kabinetit qeveritar me të bardha gjatë betimit ishte një simbol i pastërtisë dhe ndershmërisë.Fuqizoi autoritetin e Byrosë Anti-Korrupsion duke hetuar çdo nivel administrativ dhe shoqëror të lidhur me korrupsionin. Refuzoi ryshfetet, një nga rastet më të famshme ishte denoncimi publik i një ryshfeti prej 3.3 milion dollarësh nga CIA në 1961 për të mbështetur aktivitetin e tij politik. Vendosi paga të larta për zyrtarët e lartë shtetërorë për të reduktuar tundimin për korrupsion. Forcoi jashtëzakonisht ushtrinë dhe forcat e rendit duke garantuar paga të larta dhe teknologji të avancuar dhe duke e kthyer forcen ushtarake ne garantuese te nje Shteti serioz dhe te besueshem per publikun.

Transformimi i Singaporit nuk do të ishte i mundur pa filozofinë e jetës së Lee Kuan Yew:

• Jetoi në një shtëpi modeste për dekada.
• Qepte vetë rrobat dhe shmangte shpenzimet e panevojshme.
• Familja praktikonte kursim ekstrem, duke shërbyer si shembull për popullatën që vinte nga varfëria koloniale.
• Mbante një rutinë të rreptë ditore, duke përfshirë not dhe çiklizëm.
• Dieta e tij ishte e thjeshtë, jo vetëm si pjesë e jetës, por edhe si shembull për popullin që drejtonte.
• Përdorte biçikletën e tij të vjeter dhe udhëtonte jashtë vendit në klasën standard, përveç rasteve të domosdoshme ne delegacione zyrtare.

Lee Kuan Yew besonte se liderët duhet të jenë shembuj për një jetë të pastër dhe të disiplinuar. Ai kombinonte disiplinën personale, politikat sistematike kundër korrupsionit dhe udhëheqjen simbolike për të ndërtuar një qeverisje të pastër dhe efikase në Singapor.

Ky shembull tregon se nëse nje Lider e do vendin dhe popullin e vet mund ta transformoje atë nga një ishull i varfër peshkataresh në një fuqi financiare botërore.

Në vetëm 50 vjet, Singapori u bë:

• Një shtet i pasur dhe i admirueshëm ekonomikisht.
• Një nga vendet më pak të korruptuara në botë.
• Një qendër e rëndësishme financiare dhe arsimore.
• Një vend me shëndetësi dhe standard jete të lartë.
• Një model global për qeverisjen dhe mirëqenien e qytetarëve.

Transformimi i Singaporit tregon fuqinë e lidershipit të integruar, të disiplinuar dhe të pa-korruptuar një shembull i rrallë i udhëheqjes që vërteton se politika e drejtë dhe integriteti personal mund të ndryshojnë fatin e një kombi.

The post “Ishulli i Peshkatarëve dhe fuqia e një lideri të pa-korruptueshëm” appeared first on Fast News Economy.

Kostumi i ri, i ngushtë pas trupit, është realizuar në bashkëpunim me kompaninë e infrastrukturës hapësinore Axiom Space dhe përmban tuba ventilimi të thurur direkt në tekstil. Ky projekt pason suksesin e vitit 2024, kur Prada prezantoi skafandrin e parë që pritet të përdoret në misionin e NASA-s, Artemis 4, në vitin 2028.

Ky zgjerim i guximshëm i Pradas vjen në një kohë kur sektori global i luksit po përballet me vështirësi të mëdha. Pas dy vitesh rënie, industria po shfaqte shenja stabilizimi, por nisja e luftës në Iran në fund të shkurtit ndërpreu udhëtimet dhe goditi shpenzimet e luksit edhe përtej Lindjes së Mesme.

Prada nuk është e vetmja që po investon në këtë drejtim. Edhe marka të tjera si Under Armour, përmes bashkëpunimit me Virgin Galactic, dhe Columbia Sportswear, në partneritet me Intuitive Machines, po zhvillojnë teknologji të përparuara të veshjeve për fluturimet hapësinore.

The post Astronautët vishen me Prada appeared first on Fast News Economy.

Nëse nuk jeni në gjendje ta kuptoni, apo të kuptoni të tjerët në janë toksikë apo jo, ja 5 tiparet e tyre të përbashkëta.

Ata janë manipulues – Kur pyesni mikun tuaj një pyetje p.sh. Do takohemi javën e ardhshme? Ju nuk keni ndonjë motiv të mëtejshëm. Kur një person toksik ju bën një pyetje, ata mund të vendosin një kurth. Njerëzit toksikë përdorin njerëz të tjerë për të përmbushur cilindo qëllim të tyre.

Ata marrin më shumë sesa japin – Nëse mikja juaj pranoi të vijë diku me ju, por më pas e kalon gjithë kohës duke u ankuar, kjo është një shenjë. Kjo ju bën të ndiheni keq dhe të mendoni mënyra se si ta rregulloni gjendjen.

Këta janë person toksikë që kërkojnë që në çdo rast të jenë në qendër të vëmendjes dhe të trajtohen mirë, ndërsa nuk u bëhet vonë për të tjerët.

Kërkimifalja e tyre nuk është e sinqertë – A keni pritur ndonjëherë një falje nga dikush dhe përfundoi duke kërkuar falje për ta? Ky është një flamur i kuq.

Taktikat e ndryshimit, justifikimit dhe kthimit në viktimë janë tmerrësisht toksike.

Ata nuk ju dëgjojnë – Çdo marrëdhënie e mirë, nëse është me një mik, partner ose familjar, bazohet në një ekuilibër të fjalës dhe dëgjimit. Njerëzit toksikë me sa duket kanë humbur atë ekuilibër. Kur filloni të besoni në një shok toksik shpejt do të vëreni vëmendjen e tij duke u shkrirë në diçka tjetër.

Para se të flisni, ai ju ka ndërprerë, ndryshoi subjektin dhe e ktheu sërish bisedën në diçka që ai e gjen më interesante: veten e tij.

Ata ju bëjnë të ndiheni keq – Menjëherë pas kalimit të kohës me një mik apo një anëtar të familjes, pyete veten: “Ndihem më mirë ose më keq se kur u largova nga shtëpia këtë mëngjes?”

Nëse vazhdimisht ndjeheni më keq, ata janë toksikë.

The post 5 tipare të përbashkëta që kanë njerëzit toksikë appeared first on Fast News Economy.

Sipas llogaritjeve të Reuters, IPO-ja e SpaceX mblodhi rreth 75 miliardë dollarë, duke u bërë një nga ofertat publike fillestare më të mëdha të realizuara ndonjëherë. Ky zhvillim e çon pasurinë e Musk në mbi 1.1 trilion dollarë, duke e vendosur shumë larg çdo miliarderi tjetër në planet.

Para daljes në bursë të SpaceX, revista Forbes e vlerësonte pasurinë e Musk në rreth 780 miliardë dollarë. Pjesa më e madhe e kësaj pasurie tashmë lidhet me aksionet që ai zotëron në SpaceX, të cilat vlerësohen në afërsisht 866 miliardë dollarë. Kur kësaj vlere i shtohen investimet dhe pronësitë e tij në Tesla, X, Neuralink, The Boring Company dhe sipërmarrje të tjera, pasuria totale kalon pragun historik prej një trilioni dollarësh.

Diferenca mes Musk dhe personit të dytë më të pasur në botë është tashmë e jashtëzakonshme. Ndërsa miliarderët e tjerë kryesorë kanë luhatur pasuritë e tyre rreth nivelit 300 miliardë dollarë, Musk po operon në një kategori krejtësisht të re të pasurisë personale.

Për më shumë se një dekadë, Musk është kthyer në një nga figurat më të njohura dhe më të diskutueshme të biznesit global. Fillimisht ai u bë i famshëm për transformimin e Tesla-s në kompaninë më të vlefshme të automjeteve në botë dhe për revolucionin që solli në industrinë e makinave elektrike. Më pas, përmes SpaceX, ai ndryshoi mënyrën se si industria hapësinore e sheh transportin orbital, satelitët dhe misionet ndërplanetare.

Ndikimi i tij u zgjerua edhe më tej pas blerjes së rrjetit social Twitter në vitin 2022, të cilin më vonë e riemërtoi si X. Kjo i dha Musk një platformë të drejtpërdrejtë komunikimi me qindra miliona përdorues dhe e shndërroi atë në një nga zërat më të fuqishëm në debatet mbi politikën, teknologjinë, lirinë e shprehjes dhe ekonominë.

Megjithatë, rrugëtimi i tij nuk ka qenë pa polemika. Musk është përballur vazhdimisht me rregullatorët, investitorët, mediat dhe kundërshtarët e tij. Aktivizmi i tij politik, veçanërisht përfshirja në administratën e Presidentit Donald Trump dhe drejtimi i iniciativës DOGE për efikasitetin qeveritar, ka shkaktuar debate të forta në SHBA dhe më gjerë.

Edhe Tesla ka kaluar periudha të vështira. Kompania është përballur me sfida ligjore, kritika mbi qeverisjen korporative dhe shqetësime nga aksionarët për paketat rekord të kompensimit të Musk. Në disa tregje ndërkombëtare, shitjet e Tesla-s ranë gjatë vitit 2025 për shkak të protestave dhe bojkotimeve të lidhura me qëndrimet e tij politike.

Pavarësisht kësaj, investitorët vazhdojnë të besojnë te vizioni i tij. Analistët e tregut thonë se një pjesë e madhe e vlerësimit të SpaceX nuk bazohet vetëm në të ardhurat aktuale të kompanisë, por edhe në pritshmëritë për teknologjitë që ajo po zhvillon, nga interneti satelitor Starlink deri te eksplorimi i Marsit dhe aplikimet e inteligjencës artificiale.

Ky fenomen ka krijuar atë që disa investitorë e quajnë “Elon Premium” – një vlerësim shtesë që tregu i jep kompanive të lidhura me Musk, bazuar më shumë te besimi në aftësinë e tij për të realizuar ide ambicioze sesa te metodat tradicionale të vlerësimit financiar.

Përkrahësit e tij e konsiderojnë Musk një nga inovatorët më të mëdhenj të epokës moderne. CEO i JPMorgan Chase, Jamie Dimon, i cili dikur ishte në konflikt ligjor me të, e ka quajtur së fundmi “Ajnshtajni i kohës sonë”. Të tjerë e krahasojnë me Thomas Edisonin për ndikimin që ka pasur në transformimin e industrive të tëra.

Me një pasuri që tashmë kalon 1 trilion dollarë dhe me ndikim që shtrihet nga automobilët dhe hapësira, te inteligjenca artificiale dhe rrjetet sociale, Elon Musk nuk është më thjesht njeriu më i pasur në botë. Ai është bërë simboli i një epoke ku fuqia ekonomike, teknologjia dhe ndikimi publik janë përqendruar në një shkallë të paprecedentë te një individ i vetëm./ reuters

The post Elon Musk bëhet zyrtarisht trilioneri i parë në botë! appeared first on Fast News Economy.

Teksa çmimet e qirave vijojnë të rriten, të ardhurat mujore nuk po ndjekin të njëjtin ritëm, duke e kthyer koston e strehimit me qira afatgjatë, përtej kufijve të përballueshmërisë së rekomanduar nga koeficienti ndërkombëtar, por edhe një nga sfidat më të mëdha financiare për individët dhe familjet.

Ekspertja e tregut të pasurive të paluajtshme, njëkohësisht dhe menaxhere ekzekutive e agjencisë “Colliers International Albania” Stela Dhami thotë se shpenzimet mujore për qiranë konsiderohen të përballueshme nëse zënë jo më shumë se 30% të të ardhurave mujore të një familje.

Sipas koeficientit ndërkombëtar që përdoret për vlerësimin e përballueshmërisë së strehimit, qiraja konsiderohet e përballueshme kur nuk kalon 30% të ardhurave mujore bruto të familjes ose individit. Kur qiraja kalon mbi 30% të të ardhurave mujore, ajo konsiderohet e papërballueshme dhe sinjalizon stres financiar te një familje për strehimin. Nëse arrin mbi 50%, kjo gjendje quhet “housing cost burden” ekstrem, që rrit rrezikun e pasigurisë në strehim.

Paga mesatare mujore bruto në Shqipëri arriti 90,119 lekë apo rreth 930 euro, për 3-mujorin e parë të vitit 2026 sipas INSTAT. https://monitor.al/paga-mesatare-mujore-ne-vend-arrin-ne-90-mije-leke-rritja-me-e-larte-ne-ndertim/

Qiraja mesatare mujore arriti 721 euro e llogaritur për Monitor, nga agjencia imobiliare CPM (qiraja mesatare është llogaritur nga transaksionet për 2026).

Nga llogaritjet, sipas formulës së koeficientit ndërkombëtar, një individ duhet të shpenzojë 77% të ardhurave të tij bruto apo 720 euro për të paguar shpenzimet e qirasë.

Nëse merret parasysh paga mesatare neto prej rreth 72 mijë lekësh (740 euro), shpenzimet për qiranë arrijnë rreth 97% të të ardhurave mujore neto, duke e bërë strehimin praktikisht të papërballueshëm për një individ mesatar.

Në të dyja rastet, treguesit qëndrojnë ndjeshëm mbi pragun prej 30% që konsiderohet kufiri i përballueshmërisë së kostove të banimit.

Kostoja e strehimit mbetet problematike edhe për familjet me më shumë se një të punësuar. Një familje me 3 anëtarë (2 të rritur dhe 1 fëmijë), me të ardhura mesatare bruto prej rreth 182,200 lekësh, nëse paguan një qira prej 721 eurosh në muaj, shpenzon rreth 39% të të ardhurave për strehim. E llogaritur me të ardhurat neto, kjo përqindje arrin rreth 49%.

Përveç kostove të larta të strehimit, edhe shpenzimet për ushqime vijojnë të zënë peshën më të madhe të buxhetit familjar. Në Shqipëri, ato përbëjnë rreth 40% të shpenzimeve mujore, ndjeshëm mbi mesataren e Bashkimit Europian prej rreth 13% dhe atë të rajonit, nën 35%.

Në 2024 sipas të dhënave të INSTAT mbi buxhetin e familjeve, familjet shqiptare shpenzuan mesatarisht 93 mijë lekë në muaj për konsum, një rritje prej 1,5% krahasuar me vitin 2023. Edhe pse shpenzimet totale janë rritur, struktura e buxhetit të familjeve ka mbetur pothuajse e pandryshuar, me ushqimin që vijon të zërë peshën më të madhe.

Shpenzimet mujore në 2024 për grupin “ushqime dhe pije jo-alkoolike” përbën 39,6% të shpenzimeve mujore, po aq sa një vit më parë, me një shumë mesatare prej 36,879 lekësh.

Agjentët e tregut të shitblerjes së pasurive të paluajtshme pohojnë se çmimet e qirave vijojnë të jenë në të njëjtat nivele me vitin e kaluar. Për 2025 sipas të dhënave nga tregu i pasurive të paluajtshme, në zonat pranë qendrës së Tiranës, çmimet mesatare të qirave për apartamente të tipologjisë 1+1 varionin nga 600-900 euro në muaj, ndërsa në periferi qiratë ishin 400 dhe 500 euro.

Sipas një vëzhgim të bërë më herët  për 2026 nga “Monitor” në Tiranë çmimet e qirave për apartamente afatgjatë për disa zona kishin shënuar tendencë rritëse krahasuar me vjet.

Sipas agjentëve imobiliarë, pranë stadiumit “Dinamo”, çmimet e apartamenteve tipologji 1+1 variojnë nga 500 deri 1,000 euro, krahasuar me 500–800 euro vitin e kaluar. Çmimet maksimale janë rritur deri në 25% krahasuar me vjet.

Rritje ka pasur edhe për apartamentet 1+1 në zonën e Liqenit, ku agjentët e tregut të pasurive të paluajtshme raportojnë se çmimet maksimale kanë arritur deri në 1,500 euro në muaj, nga 1,300 euro në vitin 2025. Qiratë janë shtrenjtuar 15%.

Për apartamentet pranë Komunës së Parisit, me sipërfaqe 1+1, çmimet e qirasë për vitin 2025 varionin nga 500 deri në 800 euro në muaj. Për 2026, në rrugën e Kosovarëve, apartamentet 1+1 (përfshirë post parkimi) kanë arritur 900 euro.

https://monitor.al/nuk-ndalet-rritja-e-qirave-ne-disa-zona-cmimet-per-2026-shtrenjtohen-deri-25/

Agjentët imobiliarë shpjegojnë se rritja e çmimeve nuk është vetëm pasojë e kërkesës së lartë, por edhe e shfrytëzimit të pronave për qira afatshkurtër, që pakëson ofertën e disponueshme për qira afatgjata. Ky fenomen po shton presionin mbi tregun dhe pritet të ndikojë edhe në vitin 2026.

Sipas të dhënave nga AirDNA, njësia analitike e platformës së qiradhënies Airbnb, të bëra të disponueshme për “Monitor”, vetëm në Tiranë kishte mesatarisht të listuara rreth 5200 njësi në vitin 2025, nga rreth një mijë që ishte kjo shifër në vitin 2021, kur është e dhëna e parë e disponueshme, me pesëfishim.

Ndërsa në total në të gjithë vendin ishin të disponueshme për vitin 2025 rreth 26,3 mijë apartamente të dhëna me qira afatshkurtër përmes platformave AirBnb (në total përfshihen edhe të dhëna nga platformat Booking dhe Expedia). Në 2024 totali i apartamenteve ishte 21 mijë. Rritja rreth 25%.

Në shtrenjtimin e qirave ka ndikuar edhe rritja e çmimeve të apartamenteve sipas Stela Dhamit nga “Colliers Albania”, sidomos për zonat afër qendrës./Monitor

The post Qiraja mesatare arrin 721 euro në muaj në Tiranë, e papërballueshme, strehimi merr deri 77% të pagës appeared first on Fast News Economy.

Pavarësisht pasigurisë, bursat europiane e nisën ditën në territor pozitiv. Indeksi Euro Stoxx 50 u rrit me 1.2%, ndërsa DAX i Gjermanisë dhe CAC 40 i Francës fituan nga 1%. FTSE 100 në Mbretërinë e Bashkuar udhëhoqi fitimet me 1.2%.

Ndërkohë, tregjet aziatike shënuan rënie pas një vale të re shitjesh në aksionet e lidhura me inteligjencën artificiale në Wall Street. Indeksi S&P 500 humbi 1.6%, ndërsa Nasdaq ra me 2%.

Presioni më i madh erdhi nga gjigantët e teknologjisë. Nvidia humbi 3.7%, ndërsa Broadcom ra 5.1%, ndërsa investitorët po rivlerësojnë nëse entuziazmi rreth inteligjencës artificiale ka krijuar një flluskë në treg.

Në të njëjtën kohë, çmimet e naftës vazhdojnë të ngjiten. Brent u rrit në mbi 93 dollarë për fuçi pas tensioneve në Lindjen e Mesme dhe ndërprerjeve të transportit të naftës në Ngushticën e Hormuzit. Rritja e çmimeve të energjisë po shton presionet inflacioniste si në Europë ashtu edhe në SHBA.

Të dhënat e publikuara të mërkurën treguan se inflacioni amerikan u rrit në ritmin më të shpejtë të tre viteve të fundit, duke shtuar pritshmëritë se edhe Rezerva Federale e SHBA mund të detyrohet të rrisë normat e interesit këtë vit.

Ndërsa investitorët presin vendimin e BQE-së, vëmendja mbetet e fokusuar tek inflacioni, çmimet e energjisë dhe perspektivat e ekonomisë globale, në një periudhë kur tregjet po përballen me pasiguri të lartë./ Euronews

The post Tregjet europiane mbajnë frymën, BQE drejt rritjes së normave appeared first on Fast News Economy.

Zemërimi shpërtheu në bregdet më 30 maj, kur fadromat nisën punimet në njërin prej këtyre projekteve. Protestat u përhapën në kryeqytet dy ditë më vonë. Që prej asaj kohe, çdo mbrëmje në orën 18:00, mijëra qytetarë janë mbledhur në një shesh qendror dhe kanë marshuar përgjatë bulevardit kryesor drejt Kryeministrisë, duke mbajtur flamuj kombëtarë, pankarta të përgatitura vetë dhe postera proteste.

Pa një drejtim formal, marshimet po organizohen përmes rrjeteve sociale dhe po mbledhin studentë, aktivistë mjedisorë, qytetarë e profesionistë.

Videot e xhiruara gjatë “Revolucionit të Flamingove” — i quajtur kështu për shkak të shpendëve që rrezikohen nga projektet luksoze — janë shpërndarë masivisht në TikTok dhe Instagram, duke ndihmuar në mbajtjen gjallë të protestës.

Protestuesit thonë se si Partia Socialiste në pushtet, ashtu edhe Partia Demokratike e Sali Berishës, janë të korruptuara dhe të gatshme ta shesin vendin te më i forti financiarisht, pa shumë kujdes për natyrën dhe bukurinë e tij.

Dy partitë kanë dominuar politikën shqiptare që nga rënia e komunizmit në fillim të viteve ’90. Rama është në pushtet prej 13 vitesh, ndërsa Berisha, 81 vjeç, ish-kryeministër dhe ish-president, është sanksionuar nga SHBA për akuza korrupsioni.

Shqipëria nuk është e panjohur me protestat. Gjatë tri dekadave të fundit ka pasur të paktën shtatë valë të mëdha protestash.

Më e madhja ishte ajo e vitit 1997, kur shembja e skemave piramidale, të mbështetura në mënyrë të tërthortë nga Partia Demokratike në pushtet, e futi vendin në krizë ekonomike dhe shkaktoi revolta, gjatë të cilave u vranë rreth 2,000 njerëz.

Por kjo valë është ndryshe: kryesisht paqësore dhe krahasimisht e vogël, por në rritje, ajo është shndërruar njëkohësisht në akt politik dhe ngjarje shoqërore.

“Kjo është ndoshta protesta e parë në Shqipëri në 30 vjet ku njerëzit dalin në shesh krejtësisht vetë, pa ndonjë shtysë të madhe politike,” tha Fitim Zekthi, analist dhe pedagog në Universitetin Europian të Tiranës. “Edhe sikur të përfundonte sot dhe nesër të mos kishte asnjë zhvillim tjetër, kjo protestë tashmë ka bërë diçka shumë të madhe: ka treguar se njerëzit mund të reagojnë.”

Ai shtoi: “Qeveria dhe e gjithë klasa politike shqiptare tani po mendojnë me kujdes për atë që po shohin. Mendoj se politika shqiptare nesër nuk do të jetë njësoj siç ishte dje. Do të ketë një lloj tjetër llogaridhënieje dhe një reagim tjetër publik.”

Projektet e resorteve në ishullin e Sazanit dhe në gadishullin e Zvërnecit, të mbështetura nga kompania investuese e Kushner, Affinity Partners, kanë tërhequr vëmendjen e Komisionit Europian. Ky i fundit i ka shprehur shqetësime ministrit shqiptar të Mjedisit, Sofjan Jaupaj, për “mangësi të mundshme” dhe ka paralajmëruar se rruga e anëtarësimit të vendit mund të vihet në rrezik nëse shpërfillen rregullat mjedisore të BE-së.

“Dua të theksoj se Shqipëria duhet të shmangë çdo veprim që mund të cenojë përmbushjen e kriterit përmbyllës,” tha zëdhënësi i Komisionit, Guillaume Mercier, në një konferencë më 9 qershor. “Presim që autoritetet shqiptare të veprojnë pa vonesë.”

Rama, 61 vjeç, deri më tani i ka refuzuar thirrjet për ndalimin e projekteve, duke i paraqitur ato si pjesë të një shtyse drejt turizmit elitar, që sipas tij do të sjellë më shumë investime dhe vende pune. Ai këmbëngul se projekti në Zvërnec do të vijojë.

Qeveria thotë se dy projektet po ndjekin rrugë të ndryshme: ai i Sazanit përfshin tokë publike dhe është ende në negociata me shtetin, ndërsa projekti i Zvërnecit ndodhet në tokë private. Edhe pse në atë zonë kanë nisur punimet përgatitore, Rama ka deklaruar vazhdimisht se asnjëri prej projekteve nuk ka marrë miratimin përfundimtar dhe se procedurat mjedisore e të tjera ende nuk janë përmbyllur.

Kryeministri ka kundërshtuar gjithashtu thirrjet për dorëheqjen e tij, duke thënë se më shumë se 800 mijë njerëz votuan për të në zgjedhjet e vitit të kaluar, rreth 52% e votave të hedhura. Në një video të shpërndarë në rrjetet sociale më 6 qershor, ai la të kuptohej se pjesëmarrja në protestë nuk ishte aq e madhe sa për të vënë në pikëpyetje mandatin e tij.

Në Tiranë, marshimet e përnatshme nisin nga Sheshi Skënderbej, më i madhi i qytetit, ku ndodhen Banka e Shqipërisë, Biblioteka Kombëtare, Pallati i Kulturës dhe një xhami.

Drejtuesit e mjeteve të bllokuara në trafik u bien borive në shenjë solidariteti, ndërsa protestuesit lëvizin nëpër rrugë. Aktivistët mjedisorë ofrojnë mikrofona dhe altoparlantë, duke krijuar një podium të hapur ku çdokush mund t’i drejtohet turmës.

“Ne duam të ndryshojmë mënyrën se si qeverisemi,” tha një protestues të martën në mbrëmje. “Duam të ndërtojmë një shtet të bazuar te ligji dhe drejtësia. Zvërneci ishte pika që derdhi kupën.”

Protestuesit kërkojnë që qeveria të shfuqizojë kuadrin e investimeve strategjike, i cili u lejon projekteve të mëdha të kalojnë më shpejt procedurat e miratimit dhe u jep zhvilluesve akses në mbështetje shtetërore, leje dhe, në disa raste, tokë publike. Sipas tyre, ky mekanizëm është kthyer në një rrugë të shkurtër për projekte ndërtimi të lidhura politikisht, në vend që të shërbejë si mjet zhvillimi në interes publik.

Ata kërkojnë gjithashtu që Shqipëria të zhbëjë ndryshimet e fundit në ligjet për zonat e mbrojtura dhe trashëgiminë kulturore, duke argumentuar se rregullat e reja dobësojnë mbrojtjen e territoreve që duhet të ruhen nga ndërtimet. Në listën e shqetësimeve të tyre është shtuar edhe një plan i veçantë qeveritar për zhvillimin e zonave malore.

Vitin e kaluar, Shqipëria u rendit e 91-ta nga 182 vende dhe territore në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International, me 39 pikë nga 100. Organizata thotë se korrupsioni mbetet një sfidë e rëndësishme dhe i lidh rreziqet e korrupsionit në rajon me institucionet e dobëta demokratike dhe mekanizmat e pamjaftueshëm të llogaridhënies.

Për Tana Shehun, një shqiptare në të 70-at, e cila iu bashkua protestës në Tiranë këtë javë, tubimet rikthyen kujtime nga ditët e fundit të komunizmit. Ajo tha se ndihej krenare për të rinjtë që sot janë në rrugë.

“A nuk e shihni se ata po ndryshojnë botën?” pyeti Shehu. “Jam këtu për t’i mbështetur dhe për t’u thënë se nuk janë vetëm.”/ Bloomberg

The post Bloomberg: “Revolucioni i flamingove” në Shqipëri përhapet nga resorti i Kushner te elita politike appeared first on Fast News Economy.

Sipas të dhënave nga Instituti i Sigurimeve Shoqërore, në vitin 2025 pensionet e pjesshme përbënin 55.2% të totalit të pensioneve të pleqërisë, duke u zgjeruar me 3 pikë për qind në një vit, nga 52.1% që ishte në 2024.

Gjatë vitit 2025 numri i përfituesve të pensionit të plotë ka shënuar një rënie, duke zbritur nga 287,279 përfitues në vitin 2024 në 283,677 në vitin 2025 ose -1.3%. Ndërsa kategoria e pensioneve të pjesshme ka pësuar rritje të mëtejshme të fortë, duke u rritur nga 316,781 në 353,983 përfitues brenda të njëjtit hark kohor ose 11.7%.

Përfitimi i një pensioni llogaritet në raport me vitet që personi ka derdhur kontribute kundrejt periudhës që kërkon ligji, e cila po rritet gradualisht përtej 38 viteve. Shumica e këtyre pensionistëve marrin vetëm një pjesë të pensionit bazë, shpesh shumë pranë nivelit të pensionit social. Këto shuma janë të pamjaftueshme për të mbuluar kostot minimale të jetesës, veçanërisht në një mjedis ku çmimet e ushqimeve dhe shërbimeve mjekësore pësojnë rritje dhe nga ana tjetër pagesat e tjera për punonjësit janë rritur më shpejt.

Për të mbijetuar, shumë të moshuar që marrin pensione të pjesshme detyrohen të vazhdojnë të punojnë edhe pas moshës së pensionit, shpesh në informalitet.

Zgjerimi i shpejtë i numrit të pensionistëve me pagesë të pjesshme në Shqipëri, i cili brenda një viti kërceu nga 52.1% në 55.2% të totalit, është pasojë e drejtpërdrejtë e problemeve strukturore që ka pasur tregu i punës dhe legjislacioni vendas përgjatë tre dekadave të fundit.

Reforma e Pensioneve e vitit 2014 solli një rritje progresive të kritereve për të përfituar pension të plotë. Pragu ligjor po rritet çdo vit për të marrë një pension të plotë, vitet e kërkuara me kontribute po zhvendosen gradualisht për t’u stabilizuar në 40 vite në 2032.

Shumë qytetarë që mbushin moshën e pensionit 65 vjeç për burrat dhe aktualisht mbi 61 e gjysmë për gratë zbulojnë se, edhe pse kanë punuar një pjesë të mirë të jetës, nuk e kapin dot këtë tavan të ri e të lartë ligjor, duke u kualifikuar automatikisht për pension të pjesshëm.

Pensionistët që dalin në skemë sot janë brezi që ka punuar përgjatë viteve të tranzicionit, pas vitit 1991. Pas rënies së regjimit komunist dhe mbylljes së ndërmarrjeve shtetërore, një pjesë masive e fuqisë punëtore kaloi në sektorin privat të sapokrijuar, ku puna pa vërtetime dhe pa sigurime në të zezë ishte fenomen mjaft i përhapur. Shumë vite pune në bizneset private, ndërtim apo tregti të periudhës 1992–2010 nuk janë deklaruar kurrë, duke krijuar gropa të mëdha në historikun kontributiv të qytetarëve.

Gjithashtu, Shqipëria ka pasur dallgë të njëpasnjëshme emigracioni. Shumë qytetarë kanë punuar për 10 apo 15 vite në Shqipëri dhe më pas kanë emigruar kryesisht në Greqi apo Itali, ku shpesh kanë punuar gjithashtu në mënyrë të parregullt ose kanë derdhur kontribute në sistemet e atyre vendeve.

Në afatgjatë, nëse ky trend nuk frenohet përmes politikave agresive kundër informalitetit dhe nxitjes së deklarimit të pagave reale, skema rrezikon të kthehet nga një sistem sigurimesh në një sistem asistence sociale, ku shteti paguan shuma minimale për të shmangur varfërinë ekstreme të popullsisë që plaket me shpejtësi./ Monitor

The post Brezi i tranzicionit ndëshkohet, 55% e pensionistëve me pagese të pjesshme në 2025 appeared first on Fast News Economy.