Konkretisht, çmimi i shitjes me pakicë për gazoilin e standardit SSH EN 590 është përcaktuar në jo më shumë se 213 lekë për litër, ndërsa ai i shitjes me shumicë në 201 lekë për litër.

Për benzinën, çmimi maksimal i shitjes me pakicë është caktuar në 190 lekë për litër, ndërsa ai i shitjes me shumicë në 178 lekë për litër.

Çmimet e reja hyjnë në fuqi më 14 tetor, në orën 14:00, dhe do të mbeten të vlefshme deri në mbledhjen e ardhshme të Bordit, kur do të rishikohen në varësi të ndryshimeve të çmimeve të shitjes.

Bordi i Transparencës u ka tërhequr vëmendjen operatorëve të tregtimit me shumicë dhe pakicë për detyrimin e zbatimit të vendimit. Në rast të konstatimit të shkeljeve, parashikohet pezullimi i aktivitetit të operatorëve.

Vendimi është marrë në kuadër të masave për përballimin e situatës së veçantë në tregun e hidrokarbureve, të shpallur me vendim të Këshillit të Ministrave.

Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit, Ministria e Financave dhe Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë deklarojnë se synojnë të mbrojnë interesat e konsumatorëve dhe të garantojnë konkurrencën e ndershme në treg.

The post Bordi i Transparencës vendos çmimet e reja të karburanteve, nafta me çmim tavan 213 lekë appeared first on Fast News Economy.

• Ata nuk lejojnë që frika dhe shqetësimi t’i mposhtë dhe nuk lejojnë mendimet e dështimit të dominojnë mendjet e tyre.
• Nëse dështojnë, ngrihen, provojnë përsëri ose gjejnë plane alternative.
• Njerëzit pozitivë nuk qëndrojnë të papunë. Ata duan që gjërat të bëhen.
• Ata nuk presin për ndryshim, ata e krijojnë atë.
• Ata nuk presin për lumturi, ata e krijojnë atë.
• Njerëzit pozitivë jetojnë në momentin aktual.
• Kur përballen me probleme dhe pengesa ata kërkojnë zgjidhje dhe janë të sigurt se do t’i gjejnë ato.
• Njerëzit pozitivë, kurrë nuk e konsiderojnë veten si viktima të rrethanave.
• Njerëzit pozitivë marrin përgjegjësinë për veprimet e tyre dhe për jetën e tyre.

The post 9 zakonet e njerëzve pozitivë appeared first on Fast News Economy.

Ky është një nga ndryshimet kryesore që parashikon projektligji për administrimin e ndërtimeve të konfiskuara, i cili synon të zgjidhë edhe situatën e blerësve që kanë paguar për prona në objekte të papërfunduara.

Kryeadministratorja e Agjencisë së Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara (AAPSK), Risena Xhaja, gjatë diskutimeve në Komisionin parlamentar për Shëndetësinë dhe Mirëqenien Sociale, shpjegoi se ndryshimet në ligjin nr. 66/2023 synojnë jo vetëm konfiskimin e objekteve të ndërtuara në shkelje të lejes, por edhe përfundimin e tyre dhe dorëzimin te personat që kanë të drejta kontraktore mbi këto pasuri.

Sipas saj, legjislacioni aktual parashikon konfiskimin e objektit, por nuk përcakton detyrimin për përfundimin e punimeve. Pikërisht kjo mangësi synohet të korrigjohet përmes ndryshimeve të propozuara.

“Ajo që merr përsipër draftligji që ne propozojmë është të përfundojmë të gjitha objektet që janë lënë të papërfunduara nga ndërtuesit dhe t’ua japim pasuritë e përfunduara subjekteve që kanë pasur kontrata sipërmarrjeje, premtim-shitjeje”, deklaroi Xhaja.

Ajo theksoi se ky është një nga ndryshimet thelbësore në raport me kuadrin ligjor ekzistues.

“Ligji aktual 66 nuk e parashikon këtë normativë, pra nuk parashikon që objekti duhet të përfundohet, por parashikohet thjesht konfiskimi i tij, ndërkohë që me ndryshimet ligjore ne kemi parashikuar edhe përfundimin e objektit total dhe dorëzimin tek personat që i kanë blerë”, shpjegoi kryeadministratorja e AAPSK-së.

Në këtë mënyrë, shteti synon të marrë përsipër përfundimin e ndërtimeve të konfiskuara, duke krijuar mundësinë që qytetarët që kanë investuar kursimet e tyre për blerjen e apartamenteve të marrin pronat për të cilat kanë lidhur kontrata.

Megjithatë, zbatimi i kësaj skeme do të varet nga verifikimi i kontratave, gjendja fizike e objekteve dhe procedurat e parashikuara në ligj.

The post Ndërtimet pa leje, shteti do të përfundojë objektet e konfiskuara dhe do t’ua dorëzojë blerësve appeared first on Fast News Economy.

Rruga shtrihet paralelisht me autostradën Tiranë–Durrës, nga rrethrrotullimi i Vorës deri te Ura e Bërxullit, në një gjatësi prej afro 3,9 kilometrash.

Projekti parashikon riparimin dhe rindërtimin e shtresave asfaltike, rehabilitimin e trotuareve, krijimin e korsive të dedikuara për biçikletat, si dhe përmirësimin e sistemit të kullimit të ujërave të shiut.

Ndërhyrjet do të përfshijnë gjithashtu zëvendësimin e ndriçuesve ekzistues me teknologji LED dhe përmirësimin e sinjalistikës rrugore.

Sipas projektit teknik, gjurma ekzistuese do të ruhet në pjesën më të madhe, për të kufizuar ndërhyrjet në pronat dhe objektet përreth. Investimi synon të rrisë sigurinë rrugore dhe të lehtësojë lëvizjen në një zonë ku janë të përqendruara biznese, magazina dhe aktivitete industriale.

The post Drejt rikonstruksionit 3,9 km rrugë industriale në Vorë, përmirësohet aksesi për bizneset appeared first on Fast News Economy.

Çmimi Nobel në Ekonomi përbën një ngjarje të rëndësishme jo vetëm për botën akademike, por edhe për politikëbërësit, institucionet financiare dhe opinionin publik. Përtej vlerësimit të arritjeve individuale, ky çmim evidenton ato ide dhe teori që kanë ndryshuar mënyrën se si kuptojmë funksionimin e ekonomisë dhe se si mund të ndërhyjmë për të përmirësuar zhvillimin dhe stabilitetin e saj. Çmimi Nobel në Ekonomi për vitin 2026 iu dha dy ekonomistëve amerikanë, Robert E. Hall dhe Michael Woodford, për kontributet e tyre në ndërtimin e themeleve mikroekonomike të stabilizimit makroekonomik.

ROBERT E. HALL MICHAEL WOODFORD

Ky koncept nënkupton shpjegimin e proceseve dhe të ekuilibrave makroekonomikë, si inflacioni, papunësia dhe rritja ekonomike, duke u mbështetur në sjelljen dhe vendimmarrjen e individëve, familjeve dhesipërmarrjeve. Në thelb, ai synon të kuptojë se si vendimet individuale për konsumin, kursimin, investimet dhe punësimin ndikojnë në funksionimin e ekonomisë në tërësi. Rëndësia e kësaj qasjeje qëndron në krijimin e modeleve më të argumentuara për hartimin e politikave monetare dhe fiskale, duke marrë parasysh pritshmëritë, reagimet dhe përshtatjen e aktorëve ekonomikë ndaj ndërhyrjeve shtetërore, me synim ruajtjen e stabilitetit makroekonomik. Ne thelb ata i pergjigjen kesaj pyetjeje: Si mund të ndikojnë politikat e qeverive dhe bankave qendrore mbi inflacionin, punësimin dhe rritjen ekonomike, kur vendimet përfundimtare merren nga miliona individë dhe biznese? Përgjigjja e kësaj pyetjeje është veçanërisht e rëndësishme në një periudhë kur ekonomia botërore përballet me pasiguri gjeopolitike, ndryshime teknologjike, tensione tregtare dhe sfida të vazhdueshme për ruajtjen e stabilitetit të çmimeve.

NGA EKONOMIA E TREGUESVE TE EKONOMIA E SJELLJES SË INDIVIDËVE.

Për një kohë të gjatë, analiza makroekonomike u përqendrua kryesisht në marrëdhëniet ndërmjet treguesve të përgjithshëm, si prodhimi kombëtar, konsumi, investimet, papunësia dhe inflacioni. Modelet tradicionale synonin të shpjegonin se si ndryshimi i njërit tregues ndikonte mbi të tjerët dhe çfarë masash mund të merrnin autoritetet publike për të korrigjuar çekuilibrat ekonomikë. Por zhvillimet ekonomike, veçanërisht krizat dhe periudhat e inflacionit të lartë, treguan se këto marrëdhënie nuk janë gjithmonë të qëndrueshme. Individët dhe bizneset nuk reagojnë mekanikisht ndaj vendimeve të qeverive apo bankave qendrore. Ata ndryshojnë sjelljen në varësi të pritshmërive, informacionit, pasigurisë dhe vlerësimit që u bëjnë zhvillimeve të ardhshme. Pikërisht këtu qëndron një nga arritjet kryesore të makroekonomisë modern, shpjegimi i fenomeneve të përgjithshme ekonomike duke u nisur nga vendimet konkrete të familjeve, konsumatorëve, punonjësve dhe ndërmarrjeve. Kjo qasje, e njohur si ndërtimi i themeleve mikroekonomike të makroekonomisë, krijon mundësinë që politikat ekonomike të analizohen jo vetëm për efektet e tyre të menjëhershme, por edhe për mënyrën se si ato ndryshojnë sjelljen dhe pritshmëritë e aktorëve ekonomikë. Kontributet e dy laureatëve të vitit 2026 janë të rëndësishme pikërisht për zhvillimin dhe zbatimin e kësaj mënyre të të menduarit ekonomik.

Filli lidhës i Robert E. Hall dhe Michael Woodford është përpjekja për të shpjeguar stabilitetin makroekonomik përmes sjelljes së aktorëve individualë. Hall analizoi se si vendimet për konsumin, kursimin dhe punësimin ndikojnë në luhatjet ekonomike, ndërsa Woodford shpjegoi se si pritshmëritë dhe reagimet e individëve e bizneseve përcaktojnë efektivitetin e politikës monetare. Kontributet e tyre janë plotësuese, jo domosdoshmërisht rezultat i një bashkëpunimi të drejtpërdrejtë. Nuk ka të dhëna të konfirmuara për një bashkëpunim të ngushtë personal. Ata ndoqën rrugë të ndryshme kërkimore, por arritën në një përfundim të përbashkët: stabilizimi makroekonomik kërkon kuptimin e vendimmarrjes mikroekonomike.

Hall dhe Woodford përfaqësojnë dy tradita të afërta metodologjikisht, por jo identike teorikisht. Të parin e lidhim më shumë me trashëgiminë neoklasike, ndërsa të dytin me sintezën e re kejnesiane. Kontributet e tyre dëshmojnë se dallimet ndërmjet shkollave ekonomike nuk përjashtojnë përdorimin e një metodologjie të përbashkët për shpjegimin e stabilitetit makroekonomik.Le të shofim pak më nga afër kontributet e tyre.

ROBERT HOLL DHE FAMILJET QË JETOJNË NGA PAGA NË PAGË…

Robert E. Hall ka analizuar punësimi, konsumi dhe mekanizmat e ciklit ekonomik. Ai është një nga studiuesit që ka ndikuar në mënyrë të rëndësishme në zhvillimin e makroekonomisë moderne, veçanërisht përmes analizës së konsumit, tregut të punës dhe luhatjeve të aktivi t e t i t ekonomik. Një nga çështjet qendrore të kërkimeve të tij lidhet me mënyrën se si familjet vendosin të konsumojnë ose të kursejnë.Kontributi i Robert Hall lidhet veçanërisht me mënyrën se si familjet vendosin sa të konsumojnë. Në studimin e tij të vitit 1978, ai argumentoi se një familje që mendon për të ardhmen nuk e përcakton konsumin vetëm nga paga e sotme, por nga të ardhurat që pret gjatë një periudhe më të gjatë. Për këtë arsye, ndryshimet në konsum duhet të varen kryesisht nga informacioni i ri dhe, rrjedhimisht, i paparashikueshëm; vetë të ardhurat e kaluara nuk mjaftojnë për të parashikuar shpenzimet e nesërme. Kjo ndryshoi mënyrën se si ekonomistët studiojnë konsumin dhe shpjegon pse një ulje e përkohshme taksash mund të ketë efekt më të vogël sesa një ndryshim që familjet e perceptojnë si të qëndrueshëm.

Megjithatë, jo të gjitha familjet kanë luksin të planifikojnë për një kohë të gjatë. Disa nuk kanë kursime ose akses të lehtë në kredi dhe detyrohen të shpenzojnë pothuajse të gjithë të ardhurën e muajit. Studimet e Hall dhe Frederic Mishkin gjetën se sjellja e rreth 80 %  e familjeve në kampion  studimit pajtohej me modelin e të ardhurave të përhershme, ndërsa konsumi i pjesës tjetër reagonte shumë më drejtpërdrejt ndaj të ardhurave të çastit. Ky dallim ka pasoja të rëndësishme: një transferim i menjëhershëm mund të ketë efekt të kufizuar te familjet me kursime, por ndikim të fortë te familjet që jetojnë nga paga në pagë.

Një tjetër fushë e rëndësishme e kërkimeve të Hall lidhet me tregun e punës dhe shpjegimin e papunësisë gjatë cikleve ekonomike. Në realitet, tregu i punës nuk funksionon si një treg ku oferta dhe kërkesa përshtaten menjëherë. Procesi i kërkimit të punës, përputhja e aftësive me vendet e lira, kostot e rekrutimit dhe marrëdhëniet ndërmjet punëdhënësve e punëmarrësve krijojnë mekanizma që mund të zgjasin periudhat e papunësisë. Për këtë arsye, rikthimi i rritjes ekonomike nuk shoqërohet gjithmonë me një rikuperim po aq të shpejtë të punësimit. Këto analiza ndihmojnë për të kuptuar pse politikat e stabilizimit duhet të marrin parasysh jo vetëm ritmin e rritjes së prodhimit, por edhe strukturën e tregut të punës, cilësinë e vendeve të punës dhe sjelljen e konsumatorëve.

MICHAEL WOODFORD: FJALËT E BANKIERIT QENDROR NUK JANË DEKOR POLITIK.

Michael Woodford
Michael Woodford e vendosi këtë logjikë brenda një arkitekture më të plotë të politikës monetare. Çmimi Nobel o sivjetshëm vjen në një çast aspak neutral. Ekonomia botërore po përballet me goditje të përsëritura në ofertë, çmime energjie të ndjeshme ndaj konflikteve, tensione tregtare, inflacion ende shqetësues në shumë vende dhe borxh publik pranë niveleve rekord. OECD vlerësonte në shtator një rritje globale prej 2.9 % për vitin 2026 dhe paralajmëronte se ndërprerjet më të zgjatura të energjisë mund të sillnin njëkohësisht inflacion më të lartë dhe rritje më të dobët.

Michael Woodford eshte marre kryesisht me politika monetare dhe “fuqinë e pritshmërive.Vepra e tij Interest and Prices e vitit 2003 ndërtoi bazat teorike të një politike ku banka qendrore nuk përpiqet thjesht të kontrollojë sasinë e parasë, por përdor normën e interesit, objektivin e inflacionit dhe komunikimin publik për të ndikuar pritshmëritë. Në këtë këndvështrim, fjalët e bankierit qendror nuk janë dekor diplomatik. Ato janë pjesë e politikës ekonomike, nëse publiku i beson zotimit se inflacioni do të frenohet, familjet, bizneset dhe tregjet i përshtatin vendimet që sot.

Këtu qëndron një prej ideve më të fuqishme të Nobelit të sivjetshëm. Politika monetare vepron jo vetëm përmes normës së interesit të sotëm, por edhe përmes asaj që qytetarët dhe tregjet presin për nesër. Një familje që mendon të marrë kredi për shtëpi, apo një sipërmarrje që shqyrton një investim pesëvjeçar, nuk pyet vetëm sa kushton paraja këtë muaj. Ajo pyet se ku do të jenë normat, çmimet dhe kërkesa pas një ose dy vjetësh. Woodford e shndërroi menaxhimin e këtyre pritshmërive në pjesë qendrore të teorisë dhe praktikës së bankave qendrore.

Çmimi Nobel o sivjetshëm vjen në një çast aspak neutral. Ekonomia botërore po përballet me goditje të përsëritura në ofertë, çmime energjie të ndjeshme ndaj konflikteve, tensione tregtare, inflacion ende shqetësues në shumë vende dhe borxh publik pranë niveleve rekord. OECD vlerësonte në shtator një rritje globale prej 2.9 % për vitin 2026 dhe paralajmëronte se ndërprerjet më të zgjatura të energjisë mund të sillnin njëkohësisht inflacion më të lartë dhe rritje më të dobët.

Michael Woodford eshte marre kryesisht me politika monetare dhe “fuqinë e pritshmërive”. Nëse kontributet e Hall ndihmojnë në kuptimin e mekanizmave të konsumit dhe punësimit, kërkimet e Michael Woodford kanë pasur ndikim të veçantë në teorinë dhe praktikën e politikës monetare. Ai është një nga figurat kryesore të zhvillimit të makroekonomisë së re kejnesiane, e cila ndërthur vendimmarrjen racionale të individëve dhe bizneseve me ekzistencën e ngurtësive të çmimeve dhe pagave. Një nga përfundimet më të rëndësishme të kësaj qasjeje është se politika monetare nuk vepron vetëm përmes ndryshimit të normave aktuale të interesit. Efektiviteti i saj varet edhe nga mënyra se si individët dhe bizneset i interpretojnë vendimet e Bankës Qendrore dhe çfarë presin prej saj në të ardhmen. Nëse një bankë qendrore arrin të krijojë besueshmëri se inflacioni do të rikthehet pranë objektivit të përcaktuar, kjo mund të ndikojë në vendimet e konsumit, kursimit, investimit dhe përcaktimit të çmimeve. Në të kundërt, kur besueshmëria dobësohet dhe pritshmëritë inflacioniste rriten, kontrolli i inflacionit mund të kërkojë masa më të forta monetare dhe të shoqërohet me kosto më të larta ekonomike. Woodford ndihmoi në konsolidimin e një koncepti që sot është thelbësor për bankat qendrore. Ai mbron tezen se: “komunikimi i politikës monetare është vetë një instrument i saj”. Njoftimet për perspektivën e normave të interesit, publikimi i parashikimeve ekonomike, shpjegimi i vendimeve dhe transparenca institucionale mund të ndikojnë në pritshmëritë e tregjeve financiare dhe të publikut. Kjo qasje ka kontribuar në zhvillimin e praktikave moderne të orientimit të pritshmërive, të njohura ndërkombëtarisht si forward guidance. Megjithatë, komunikimi nuk mund të zëvendësojë masat konkrete të politikës monetare. Ai bëhet efektiv kur mbështetet në veprime të qëndrueshme, objektiva të qarta dhe besueshmëri institucionale.

PSE KY NOBEL ËSHTË I VECANTË NË MENDIMIN EKONOMIK?

Rëndësia e Nobelit të vitit 2026 nuk qëndron në shpalljen e një teorie krejtësisht të re, por në vlerësimin e një transformimi të rëndësishëm që ka ndodhur në analizën dhe politikëbërjen makroekonomike gjatë dekadave të fundit. Ky transformim mund të përmblidhet në tri ide themelore.

Së pari, ekonomia nuk mund të kuptohet vetëm përmes treguesve agregatë. Pas çdo ndryshimi të konsumit, investimeve, punësimit apo inflacionit qëndrojnë vendimet e individëve dhe ndsipërmarrjeve.

Së dyti, pritshmëritë për të ardhmen ndikojnë mbi ekonominë e sotme. Për këtë arsye, politikat ekonomike duhet të vlerësohen jo vetëm nga masat që ndërmerren, por edhe nga mënyra se si ato perceptohen nga aktorët ekonomikë.

Së treti, stabiliteti makroekonomik kërkon institucione të besueshme, politika të koordinuara dhe njohje të thelluar të mekanizmave përmes të cilëve vendimet publike transmetohen në ekonomi.

Këto ide janë veçanërisht të rëndësishme pas përvojave të krizës financiare globale të vitit 2008, pandemisë dhe valëve të mëvonshme inflacioniste. Ato kanë treguar se modelet ekonomike janë instrumente të domosdoshme për politikëbërjen, por nuk mund të parashikojnë në mënyrë të përsosur çdo goditje ekonomike. Prandaj, krahas modeleve teorike, nevojiten analiza empirike, vlerësim i vazhdueshëm i rreziqeve dhe fleksibilitet institucional.

ÇFARË MËSIMESH MUND TË NXJERRË SHQIPËRIA?

Për një ekonomi të vogël dhe të hapur si Shqipëria, kontributet e dy laureatëve marrin një rëndësi të veçantë. Ekonomia shqiptare karakterizohet nga lidhje të forta me tregjet europiane, përdorim i konsiderueshëm i euros në transaksione dhe kontrata, ndikim i kursit të këmbimit dhe ekspozim ndaj goditjeve të jashtme. Në këto kushte, transmetimi i politikës monetare është më kompleks sesa në ekonomitë ku monedha kombëtare përdoret pothuajse në të gjitha marrëdhëniet ekonomike.

Vendimet e Bankës së Shqipërisë për normën bazë të interesit ndikojnë në kushtet e financimit dhe kërkesën e brendshme, por efektiviteti i tyre ndërvepron me zhvillimet e kursit të këmbimit, normat e interesit në euro dhe pritshmëritë e familjeve e bizneseve. Këtu qëndron një nga mësimet kryesore të kërkimeve të Woodford se politika monetare duhet të mbështetet në një komunikim të qartë, transparent dhe të besueshëm. Për Shqipërinë, kjo nënkupton rëndësinë e shpjegimit të vendimeve monetare jo vetëm për tregjet financiare dhe ekspertët, por edhe për qytetarët dhe bizneset. Kuptimi i objektivit të inflacionit, i faktorëve që ndikojnë mbi çmimet dhe i perspektivës së politikës monetare mund të ndihmojë në formimin e pritshmërive më të qëndrueshme.

Ndërkohë, kontributet e Hall sugjerojnë rëndësinë e analizimit më të thelluar të sjelljes së konsumatorëve dhe funksionimit të tregut të punës. Ndryshimet demografike, emigracioni, mungesa e fuqisë punëtore në sektorë të caktuar dhe dallimet ndërmjet aftësive të kërkuara dhe atyre të disponueshme janë faktorë që ndikojnë mbi potencialin e rritjes ekonomike të vendit. Politikat e zhvillimit ekonomik nuk mund të mbështeten vetëm në nxitjen e kërkesës agregate. Ato duhet të shoqërohen me investime në kapitalin njerëzor, produktivitet, teknologji dhe përmirësimin e funksionimit të tregjeve.

Njëkohësisht, përvoja shqiptare evidenton nevojën për koordinim ndërmjet politikës monetare dhe asaj fiskale, duke respektuar pavarësinë institucionale të bankës qendrore. Politika monetare mund të kontribuojë në stabilitetin e çmimeve dhe të kushteve financiare, por rritja afatgjatë e produktivitetit, konkurrueshmëria dhe zhvillimi i qëndrueshëm kërkojnë reforma strukturore dhe politika publike plotësuese.

EKONOMIA SI SHKENCË NË SHËRBIM TË VENDIMMARRJES EKONOMIKE DHE POLITIKE.

Dhënia e Çmimit Nobel në Ekonomi për vitin 2026 merr një domethënie të veçantë në kontekstin e zhvillimeve aktuale të ekonomisë botërore. Borxhi i lartë publik, rreziku i rikthimit të presioneve inflacioniste, konfliktet gjeopolitike dhe pasiguria ekonomike kanë rikthyer në qendër të vëmendjes problemin e stabilizimit makroekonomik. Në këto kushte, kontributet e Hall dhe Woodford dëshmojnë se efektiviteti i politikave monetare dhe fiskale nuk përcaktohet vetëm nga instrumentet që përdorin institucionet, por edhe nga pritshmëritë dhe reagimet e familjeve e ndërmarrjeve. Vlerësimi i tyre mund të interpretohet si një riafirmim i rëndësisë së themeleve mikroekonomike për përballimin e goditjeve ekonomike. Megjithatë, këto modele nuk ofrojnë zgjidhje automatike për problemin e borxhit apo pasojat e luftërave; ato krijojnë një bazë më të qëndrueshme teorike për të kuptuar ndërveprimin ndërmjet politikave publike, sjelljes së aktorëve ekonomikë dhe stabilitetit makroekonomik.

Nobeli 2026 nuk vlerëson thjesht dy kontribute historike në teorinë ekonomike, por rikthen vëmendjen te një pyetje thelbësore për ekonominë bashkëkohore: Si mund të ruhet stabiliteti makroekonomik kur hapësira fiskale ngushtohet, pritshmëritë inflacioniste mbeten të pasigurta dhe goditjet gjeopolitike janë gjithnjë e më të vështira për t’u parashikuar? Ai na mëson se zhvillimi i mendimit ekonomik nuk është thjesht një proces teorik. Ai ka pasoja të drejtpërdrejta në mënyrën se si qeveritë dhe bankat qendrore përballojnë inflacionin, papunësinë dhe krizat ekonomike. Robert E. Hall dhe Michael Woodford kanë kontribuar, nga këndvështrime të ndryshme, në ndërtimin e një kuptimi më të plotë të marrëdhënies ndërmjet sjelljes individuale dhe rezultateve makroekonomike. Mesazhi kryesor që mund të nxirret nga vlerësimi i tyre është se stabiliteti ekonomik nuk krijohet vetëm nga vendimet e institucioneve, por edhe nga besimi, pritshmëritë dhe reagimet e miliona aktorëve ekonomikë. Për Shqipërinë, ky është një argument shtesë për të forcuar cilësinë e analizës ekonomike, besueshmërinë institucionale dhe lidhjen ndërmjet kërkimit shkencor dhe politikëbërjes. Në fund të fundit, vlera më e madhe e teorisë ekonomike nuk qëndron vetëm në aftësinë për të shpjeguar të kaluarën, por në mundësinë që ajo krijon për të marrë vendime më të informuara dhe më të përgjegjshme për të ardhmen. Çmimi i vitit 2026 na thotë se, pas viteve të pandemisë, inflacionit, krizave energjetike dhe pasigurisë gjeopolitike, pyetja nuk është më nëse shteti duhet të ndërhyjë në ekonomi. Pyetja është si të ndërhyjë me saktësi, besueshmëri dhe sa më pak dëme anësore

The post Nobeli në ekonomi 2026, një mësim për stabilitetin ekonomik appeared first on Fast News Economy.

“Ne kishim disa prej qyteteve të Shqipërisë,që nuk kishin asnjë domethënie juridike apo administrative. Me reformën e re i japim një status të ri ligjor apo administrative për qytetet”, u shpreh Merkocci

Ndërsa drejtori ekzekutiv i Institutit të Bashkive të Shqipërisë, Agron Haxhimali, e cilësoi ndryshimin si një zhvillim të rëndësishëm, duke rikthyer në vëmendje debatet për reformën e vitit 2014.

“Zbulim i madh. Shumë interesant. A të kujtohen debatet që bënim me mazhorancën në studion tuaj për reformën e 2014. Dhe si e mbronit? Sukses që ndodh njëherë në 100 vjet.”, theksoi Haxhimali.

Nga ana tjetër, përfaqësuesi i PD-së, Dorian Teliti, kundërshtoi idenë se ndryshimi i kufijve administrativë mjafton për të rritur efikasitetin e bashkive. Sipas tij, reforma duhet të shoqërohet me politika për zhvillimin rajonal, ripopullimin dhe mbështetjen e zonave rurale e urbane.

“Efiçenca e mirë bëhet me vepra, me aksione, me iniciativa. Këtu nuk u fol as për iniciativa, s’u fol as për çfarë politikash u ndërmorën, s’u fol as për politika rajonale. S’u fol as për politika e ripopullimit, as të zonave rurale dhe urbane. Asgjën uk u fol. Këtu u fol thjeshtë ku do jetë kufiri, ku do jetë gardhi.”, deklaroi Teliti.

Kritikave për interesat elektorale iu përgjigj këshilltari i PS-së, Alfred Muharremi Kika, i cili argumentoi se shkrirja e bashkive të drejtuara nga të dyja kampet politike tregon se reforma nuk udhëhiqet nga përfitimet elektorale.

“Të gjithë qytetarët e dinë, por të di dhe opozita që interesi politik i Partisë Socialiste nuk është interes elektoral, se po të ishte interes elektoral, po shkrihen 13 bashki që janë të majta dhe dy bashki që janë të djathta.”, u shpreh Muharremi.

Ndërkohë, kryetarja e Bashkisë Dimal, Juliana Mema, mbrojti vijimin e funksionimit të bashkisë që drejton më vete, duke iu referuar treguesve të funksionalitetit dhe performancës ekonomike.

“Në Republikën e Shqipërisë jemi nga ato bashki me indeks të funksionalitetit dhe të performancës ekonomike më të lartë se njësia ankoruese, kemi hapësirën ku jemi të 5 në rang vendi. Pra kemi disa element që tregojnë që ne mund të funksionojmë dhe të ushtrojmë këtë veprimtari të njësisë sonë vendore më vete.”, deklaroi Mema.

Në përfundim, kryetari i Bashkisë Fushë-Arrëz, Hil Curri, paralajmëroi kundërshtimin e reformës në rrugë ligjore, duke pretenduar shkelje të parimeve kushtetuese.

“Kjo do kalojë në gjykatë kushtetuese. Janë shkel të gjitha parimet që parashikojnë në BE apo edhe Kushtetuta e Shqipërisë.”, theksoi Curri.

Debati në EKOPOL evidentoi qëndrime të ndryshme për të ardhmen e pushtetit vendor, nga argumentet për riorganizimin administrativ te shqetësimet për autonominë, efikasitetin dhe zhvillimin ekonomik të bashkive. Paralajmërimi për Gjykatën Kushtetuese shton një dimension të ri në kundërshtitë ndaj reformës territoriale.

The post Bashkitë drejt Gjykatës Kushtetuese, reforma territoriale ndez debatin appeared first on Fast News Economy.

Për shitjen me shumicë, çmimi maksimal i gazoilit është përcaktuar në 207 lekë për litër, ndërsa ai i benzinës në 184 lekë për litër.

Çmimet e reja hyjnë në fuqi këtë të martë, më 13 tetor, në orën 14:00 dhe do të mbeten në fuqi deri në mbledhjen e ardhshme të Bordit, kur do të shqyrtohen sërish ndryshimet në treg.

Vendimi është marrë në mbështetje të aktit normativ për akcizat dhe kuadrit ligjor që rregullon tregtimin e hidrokarbureve, pas shpalljes së situatës së veçantë në tregun e hidrokarbureve me vendim të Këshillit të Ministrave.

Bordi u ka tërhequr vëmendjen operatorëve të tregtimit me shumicë dhe pakicë për detyrimin e zbatimit të çmimeve të përcaktuara. Në rast të konstatimit të shkeljeve, sipas njoftimit, do të vendoset pezullimi i aktivitetit. Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit, Ministria e Financave dhe Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë deklarojnë se janë angazhuar për mbrojtjen e interesave të konsumatorëve dhe ruajtjen e konkurrencës së ndershme në treg.

The post Sa do të kushtojë nafta? Bordi cakton çmimin maksimal appeared first on Fast News Economy.

Sipas raportit, rreth një në pesë punonjës në rajonin e Europës dhe Azisë Qendrore ushtron një profesion që është ndjeshëm i ekspozuar ndaj inteligjencës artificiale. Ndër profesionet që po përballen me ndryshime janë punonjësit e administratës, operatorët e qendrave të telefonatave, kontabilistët, përkthyesit, gazetarët dhe programuesit.

Megjithatë, ekspozimi ndaj inteligjencës artificiale nuk nënkupton domosdoshmërisht humbjen e vendit të punës. Teknologjia mund të automatizojë detyra të caktuara, por gjithashtu mund të ndryshojë mënyrën e organizimit të punës dhe aftësitë që kërkohen nga punonjësit.

Pavarësisht përhapjes së kësaj teknologjie, bizneset në rajon vijojnë ta përdorin atë në një masë të kufizuar. Sipas Bankës Botërore, më pak se 10% e kompanive e kanë integruar inteligjencën artificiale në aktivitetin e tyre, kryesisht për komunikimin me klientët, përgatitjen e dokumenteve dhe përpunimin e informacionit.

Një tjetër zhvillim i evidentuar në raport është rritja e kërkesës për aftësi në inteligjencën artificiale, e cila është pothuajse katërfishuar. Kjo tregon se njohuritë teknologjike po marrin një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në tregun e punës.

Banka Botërore thekson se përfitimet nga inteligjenca artificiale do të varen nga aftësia e vendeve për të përgatitur punonjësit dhe për të mbështetur bizneset në adoptimin e teknologjisë. Në këtë drejtim, investimet në aftësitë digjitale dhe përshtatja e sistemeve arsimore me kërkesat e reja të tregut konsiderohen thelbësore për të përballuar transformimin e profesioneve në vitet e ardhshme.

The post Nga gazetarët te kontabilistët dhe programuesit, BB: AI po ndryshon profesionet appeared first on Fast News Economy.

Krahasuar me planin e përcaktuar për muajin, të ardhurat rezultuan 2 miliardë lekë më të larta, ose 5.3% mbi objektivin. Ndërsa në raport me shtatorin e vitit 2025, arkëtimet u rritën me 5.5 miliardë lekë, duke shënuar një zgjerim prej 16%.

Në totalin e të ardhurave tatimore përfshihen arkëtimet nga Tatimi mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) neto në vend, tatimi mbi fitimin, tatimi mbi të ardhurat personale dhe taksat kombëtare. Ecuria pozitive e të ardhurave lidhet me disa faktorë, mes të cilëve rritja ekonomike, zgjerimi i aktivitetit të biznesit dhe konsumi më i lartë i mallrave dhe shërbimeve.

Një ndër zërat kryesorë të të ardhurave është TVSH-ja, e cila reflekton drejtpërdrejt aktivitetin e konsumit në ekonomi. Rritja e konsumit dhe e transaksioneve tregtare ndikon në zgjerimin e bazës së arkëtimit nga ky tatim. Kontribut në rritjen e të ardhurave jep edhe tatimi mbi të ardhurat personale. Masat për formalizimin e ekonomisë, përfshirë faturimin elektronik dhe shtimin e kontrolleve në terren, synojnë të rrisin deklarimin e të ardhurave dhe të zgjerojnë bazën e tatueshme.

Në të njëjtën kohë, të ardhurat nga sigurimet shoqërore dhe shëndetësore kanë shfaqur tendencë rritëse gjatë muajve të fundit. Kjo ecuri lidhet me efektet e reformës së pagave dhe përpjekjet për të kufizuar nëndeklarimin e pagave dhe informalitetin në tregun e punës. Të dhënat e shtatorit tregojnë kështu një nivel më të lartë arkëtimesh si në raport me planin mujor, ashtu edhe në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

The post Tatimet arkëtojnë 435 milionë euro në shtator, të ardhurat rriten me 16% appeared first on Fast News Economy.

Sipas listës së publikuar, uljet më të mëdha arrijnë deri në 40% për kripën e jodizuar 500 gramë dhe vezët, të cilat do të shiten me çmime më të ulëta. Në krahun tjetër, sheqeri shënon ndër uljet më të vogla: një kilogram do të kushtojë 69 lekë, nga 70 lekë më parë, për periudhën e përcaktuar nga nisma.

Ulja të konsiderueshme parashikohen edhe për produkte të tjera të shportës familjare. Orizi do të ketë ulje nga 4% deri në 26%, ndërsa makaronat nga 4% deri në 22%. Për produktet e bulmetit, reduktimet variojnë nga 4% deri në 25%, në varësi të artikullit. Sa i përket vajit, çmimi i vajit të ullirit do të ulet me 5%, ndërsa ai i vajit të lulediellit me 3% deri në 6%. Ulje parashikohen gjithashtu për miellin, fasulet, thjerrëzat dhe kafenë.

Për produktet e higjienës, nisma përfshin edhe artikuj si shampo dhe sapunë, me ulje çmimesh që, sipas të dhënave të bëra publike, variojnë nga 27% deri në 34%.

Lista me uljen e çmimeve për ushqimet:

Kripë – ulje nga 25% deri në 40%
Vezë – ulje nga 5% deri në 40%
Qumësht – ulje nga 4% deri në 25%
Kos – ulje nga 5% deri në 20%
Djathë – ulje nga 7% deri në 17%
Gjalpë – ulje nga 6% deri në 15%
Miell – ulje nga 5% deri në 24%
Makarona – ulje nga 4% deri në 22%
Oriz – ulje nga 4% deri në 26%
Fasule – ulje nga 15% deri në 20%
Thjerrëza – ulje nga 7% deri në 25%
Vaj ulliri – ulje 5%
Vaj luledielli – ulje nga 3% deri në 6%
Kafe – ulje nga 5% deri në 15%
Sheqer – ulje nga 1% deri në 7%

The post Nga vezët te vaji e makaronat, sa ulen çmimet e 212 produkteve? appeared first on Fast News Economy.