Më datë 10 shtator pritet një rritje e normave bazë të interesit nga Banka Qendrore Europiane. Kjo nën presionin e rritjes së cmimeve të energjisë.
Inflacioni në Eurozonë u rrit në 3.3% në gusht, nga 2.9% në korrik, duke shtuar presionin mbi Bankën Qendrore Evropiane për një tjetër rritje të normave të interesit. Tregjet financiare po parashikojnë që në mbledhjen e 10 shtatorit, BQE të rrisë normën e depozitave nga 2.25% në 2.50%.
Sipas ekonomistëve të Bankës Qendrore Europiane, Kristina Barauskaitė Griškevičienė dhe Claus Brand, rritja e çmimeve të energjisë është aktualisht faktori kryesor pas përshpejtimit të inflacionit në eurozonë.
Në një analizë të publikuar të martën, ata theksojnë se goditja e tanishme inflacioniste ndryshon ndjeshëm nga ajo e viteve 2021–2022. Këtë herë, kriza po drejtohet kryesisht nga goditja e ofertës së energjisë, ndërsa kërkesa dhe politikat fiskale kanë një rol shumë më të kufizuar.
Sipas analizës së BQE-së, faktorët negativë të ofertës së energjisë përbënin rreth 90% të rritjes së inflacionit të energjisë midis janarit dhe majit 2026. Në të njëjtën periudhë, politikat monetare dhe fiskale ushtruan vetëm një ndikim të lehtë në uljen e presioneve mbi çmimet e energjisë.
Një krizë energjetike ndryshe nga ajo e viteve 2021–2022
Goditja aktuale është nxitur pjesërisht nga lufta në Lindjen e Mesme dhe mbyllja pasuese e Ngushticës së Hormuzit, një prej korridoreve më të rëndësishme të transportit të naftës dhe gazit në botë. Ndryshe nga periudha 2021–2022, kur inflacioni u ushqye nga një kombinim i faktorëve të ofertës dhe kërkesës, kriza aktuale ka në qendër kufizimet në furnizimin me energji. Në vitet 2021–2022, ekonomia globale po përjetonte një rikthim të shpejtë të kërkesës pas pandemisë. Kjo u shoqërua me ndërprerje të zinxhirëve globalë të furnizimit, goditje në furnizimin me energji dhe politika monetare e fiskale mbështetëse. Më pas, pushtimi rus i Ukrainës e përkeqësoi krizën energjetike në Evropë. Për këtë arsye, BQE argumenton se edhe përgjigjja monetare këtë herë duhet të jetë më graduale.
BQE nisi rritjen e normave në qershor
Pas shpërthimit të luftës në Lindjen e Mesme në fund të shkurtit, BQE nuk reagoi menjëherë me rritje të normave. Rritjen e parë e bëri më 11 qershor, duke e çuar normën e depozitave nga 2% në 2.25%.
Ishte rritja e parë e normave të interesit nga BQE pas tre vitesh. Në atë kohë, edhe skenari më optimist i bankës, i cili supozonte një përfundim të shpejtë të luftës, parashikonte se inflacioni nuk do të kthehej në objektivin prej 2% përpara vitit 2027. Por lufta vijon, ndërsa inflacioni është përshpejtuar në 3.3%. Kjo ka rritur pritshmëritë se BQE do të ndërmarrë një tjetër rritje të normës së interesit më 10 shtator.
Për ekonominë e eurozonës, një rritje e normave do të nënkuptonte kredi më të shtrenjta për bizneset dhe familjet, por edhe një përpjekje të bankës qendrore për të parandaluar që goditja e energjisë të shndërrohet në një valë më të gjerë dhe të qëndrueshme inflacioniste.








