LIGJET E BIZNESIT
Paga mesatare mujore bruto në Shqipëri arriti në 84.112 lekë në vitin 2025, duke shënuar rritje prej 8,6% krahasuar me vitin e mëparshëm. Në pamje të parë, kjo është lajm i mirë. Por lexuar kundrejt strukturës reale të tregut të punës, kjo shifër fsheh më shumë se sa zbulon.
Rritja e pagës nominale prej 8,6% është e konsiderueshme. Megjithatë, inflacioni ka gërryer një pjesë të rëndësishme të kësaj rritjeje dhe kur 12,6% e punonjësve me pagë marrin ende një pagë deri në nivelin minimal zyrtar prej 40.000 lekësh, bëhet e qartë se rritja nuk ka arritur në shtresat e poshtme të piramidës së rrogave. Ky është profili i një tregu pune me polarizim të thellë: segmenti i sipërm rritet me ritme të shpejta, ndërkohë që gati 1 në 8 punonjës mbetet në pagën minimale.
Sektori financiar dhe i sigurimeve ofron pagën mesatare më të lartë, 160.772 lekë, pothuajse trefishi i pagës mesatare kombëtare. Më tej renditen teknologjia e informacionit me 127.439 lekë dhe administrata publike me 100.107 lekë. Në skajin tjetër të tabelës gjenden bujqësia me 55.514 lekë dhe tregtia me shumicë e transporti me 68.808 lekë; sektorë ku punojnë mbi 40% e të punësuarve gjithsej. Kjo ndarje e thellë sektoriale nuk është thjesht çështje statistike: ajo pasqyron strukturën dyshpeshore të ekonomisë shqiptare, ku një ekonomi moderne dhe një ekonomi tradicionale bashkëjetojnë pa u integruar.
Hendeku gjinor në paga, megjithëse ka rënë me 0,3 pikë përqindje, mbetet 4,6% dhe kjo mesatare kombëtare nuk ështtë kudo njëlloj. Në sektorin industrial dhe nxjerrës, hendeku arrin 25,4%, ndërkohë që tek punonjësit e shitjeve dhe shërbimeve shkon deri në 23,6%. Janë pikërisht sektorët me paga të ulëta ata ku femrat janë të mbipërfaqësuara dhe ku pabarazia e pagës është më e theksuar. Kursi i ngushtimit të hendekut me ritmin aktual, 0,3% në vit do të kërkojë dekada për të arritur barazi reale.
Struktura e punësimit ofron kontekst të mëtejshëm.
Vetëm 48% e të punësuarve janë të punësuar me pagë, forma e punësimit që siguron mbrojtje sociale, sigurime dhe transparencë fiskale. 30,9% janë të vetëpunësuar dhe 21,1% janë punëtorë pa pagesë në biznesin familjar, një kategori e pamatshme plotësisht në terma produktiviteti. Ky profil i punësimit ku shumicën e punonjësve nuk e mbulon plotësisht sistemi i kontributeve ka implikime direkte mbi qëndrueshmërinë e financave publike dhe pensioneve.
🎙️ Podcast “Money Hour” | Fast News Economy
🏛️ LIGJET E BIZNESIT–Ligji në Kohë Reale për Biznesin Modern
Papunësia ka rënë lehtë, nga 8,5% në 8,4%, por mbeten dy sinjale shqetësuese. Papunësia e të rinjve 15–24 vjeç qëndron në 21,5%, ndërkohë që 20,1% e të rinjve 15–29 vjeç nuk janë as të punësuar, as në shkollë, as në trajnim; kategoria e njohur si NEET. Ky është rezervuari i talentit të humbur, kostoja e padukshme e ekonomisë: brezat që kalojnë tranzicionin shkollë–punë me vështirësi strukturore, jo thjesht ciklike.
Pabarazia rajonale mbetet e theksuar. Tirana dhe Durrësi ofrojnë pagat dhe mundësitë kryesore; Lezha, Kuksi dhe Elbasani vuajnë nga papunësia e lartë dhe pagat që mbeten nën mesataren kombëtare. Elbasani shënon rritje shqetësuese të papunësisë femërore; nga 18,5% në 25%, shifra që nuk mund të kalojë pa u vërejtur.
Çfarë tregojnë të gjitha këto bashkë? Tregu i punës shqiptar po rritet, por po rritet në mënyrë të pabarabartë, me thellim të segmentimit sektorial, rajonale dhe gjinor. Rritja e pagës nominale prej 8,6% duket mbresëlënëse, por ajo ndodh mbi një bazë të hollë: gati një e pesta e fuqisë punëtore mbetet jashtë ekonomisë formale, papunësia strukturore e të rinjve nuk zgjidhet me rritje ciklike dhe hendeku rajonal vazhdon të thellohet./Business Mag
