LIGJET E BIZNESIT
Flet sekretari i përgjithshëm i Shoqatës së Bashkimit të Prodhuesve, Arben Shkodra
Që prodhimi vendas të kthehet amortizator mbrojtës për konsumatorët, veçanërisht në periudha krizash, sekretari i përgjithshëm i Shoqatës së Bashkimit të Prodhuesve, Arben Shkodra, rekomandon se qeveria duhet të shohë me përparësi politikat afatgjatë për konsolidimin e industrisë përpunuese.
Zoti Shkodra thotë se vëmendja për zbatimin e strategjisë së zëvendësimit të importeve duhet të jetë te shtimi i produktivitetit te produkte që përbëjnë avantazh për ekonominë shqiptare, si prodhimi i perimeve, i frutave, bulmetit, i bimëve mjekësore dhe te përpunimi ushqimor.
Zoti Shkodra, në kushtet e krizës globale të çmimeve, e ndikuar nga nisja e luftës në Lindjen e Mesme, sipas jush, a është në gjendje prodhimi ynë vendas të amortizojë efektet e rritjes së çmimeve te produktet ushqimore dhe bujqësore?
🎙️ Podcast “Money Hour” | Fast News Economy
🏛️ LIGJET E BIZNESIT–Ligji në Kohë Reale për Biznesin Modern
Prodhimi vendas mund të amortizojë një pjesë të goditjes te çmimet, sidomos për ato të shportës si: perimet, frutat, bulmetin, vezët dhe disa produkte të tjera sezonale, sepse bujqësia në Shqipëri mbetet sektor me peshë të lartë në ekonomi.
Por kjo nuk do të thotë se vendi mund ta neutralizojë i vetëm një valë të re ndërkombëtare çmimesh, sepse Shqipëria mbetet e ekspozuar ndaj importeve, kostove të transportit, inputeve bujqësore dhe energjisë.
Ndërkohë inflacioni vjetor i CPI në shkurt 2026 ishte 2.5%, dhe rritja e tensioneve në Lindjen e Mesme ka shtyrë lart çmimet e naftës dhe ka rritur rrezikun për inflacion më të lartë në Europë.
Prandaj, përgjigjja ime do të ishte: prodhimi vendas është një “jastëk i përkohshëm mbrojtës”, por jo një “mburojë e plotë”. Ai zbut goditjen, por nuk e përthith dot i vetëm kur goditja vjen nga jashtë përmes rritjes së çmimit të karburanteve, plehrave kimike, ushqimit për blegtorinë, grurit, vajrave ushqimore dhe logjistikës, etj. Kjo është edhe arsyeja pse sa herë ka krizë ndërkombëtare, çmimet te ne transmetohen shpejt dhe në një masë të konsiderueshme.
Sa herë që nisin konflikte apo luftëra në botë, siç ishte rasti i agresionit rus në Ukrainë, vendi ynë vuan efektet zinxhir të tregjeve të huaja. Me qëllim shmangien e këtyre pasojave, sa herë ndodhin konflikte jashtë, çfarë masash afatgjatë propozoni se duhet të ndërmarrë apo duhej të ishin zbatuar në ndihmë të prodhimit vendas?
Masat e nevojshme mbrojtëse duhet të jenë praktike dhe jo thjesht administrativisht kufizuese.
Së pari, kemi nevojë të sofistikohemi në kryerjen e analizave paraprake të zhvillimeve gjeopolitike me ndikim në ekonomi, me qëllim marrjen e masave të hershme, për të krijuar rezerva strategjike për produktet bazë, sidomos grurë, miell, vaj, misër për blegtori dhe karburant për zinxhirin ushqimor.
Së dyti, duhet të konsolidohet një mekanizëm kompensimi bazuar në ligj, i cili bëhet efektiv sa herë ka kriza apo ngjarje të jashtëzakonshme, duke mbështetur grupet apo degë të industrive apo grupe operatorësh të tregut, që kostoja të mos kalojë menjëherë te konsumatori.
Së treti, duhen nxitur operatorët ekonomikë të diversifikojnë burimet e tregjeve të importit, në mënyrë që vendi të mos varet nga pak tregje, të cilat mund të krijojnë kufizim të furnizimit.
Së katërti, nevojitet monitorim më i fortë i marzheve në hallkat e tregtimit, sepse shpesh problemi nuk është vetëm mungesa e prodhimit, por edhe mënyra si transmetohet çmimi nga importuesit e shumicës e pastaj te pakica.
Në fakt duhet një ndërhyrje e fortë ligjore për forcimin e rolit të mbikëqyrjes së tregut, duke pasur jo vetëm monitorim në raste të jashtëzakonshme, por duke pasur një informacion të vazhdueshëm mbi dinamikat dhe aktorët e tregut.
Në afatgjatë, Shqipëria duhet të ndërmarrë politika që e bëjnë vendin më pak të cenueshëm nga çdo krizë e jashtme. Pa dyshim që konsolidimi i industrisë përpunuese dhe rritja e produktivitetit e saj duhet të jetë parësore, dhe strategjia për zëvendësimin e importeve aty ku kemi avantazh: perime, fruta, bulmet, bimë mjekësore, përpunim ushqimor dhe disa nënsektorë të blegtorisë duhet të bëhet realitet.
Gjithashtu, sigurimi i rezervave strategjike si politikë shtetërore duhet të krijohet si mekanizëm për përballjen me goditjen e parë gjatë një krize. Ndërkohë që ulja e kostos së energjisë të prodhimit përmes investimeve në energji do të na japë një avantazh në kohë krize.
Pra, në thelb: Mbrojtja e vërtetë ndërtohet me produktivitet më të lartë dhe më shumë përpunim në vend, zinxhir furnizimi të diversifikuar dhe më të shkurtër, rezerva strategjike dhe më pak varësi nga importet kritike. Vetëm atëherë, prodhimi vendas nuk do të jetë thjesht burim furnizimi, por instrument real për stabilitet ekonomik./Monitor
