Për shumë vite, aktiviteti elektrik i trurit është dukur si një zhurmë e pakuptueshme, impulse të panumërta që lëvizin me shpejtësi dhe që shkenca mezi arrinte t’i interpretonte. Sot, falë Inteligjencës Artificiale (AI), kjo po ndryshon me ritme të shpejta.
Një nga rastet më domethënëse është ai i një gruaje 52-vjeçare, e paralizuar prej gati dy dekadash pas një goditjeje në tru. Ajo nuk mund të fliste qartë. Megjithatë, falë një pajisjeje të vogël me elektroda të vendosura në tru dhe një sistemi të fuqizuar nga AI, mendimet e saj – fjalët që ajo imagjinonte t’i thoshte, u shfaqën në ekran në formë teksti. Ishte hera më e afërt që shkenca i është afruar asaj që dikur quhej “lexim mendimesh”.
Çfarë janë ndërfaqet tru-kompjuter?
Këto teknologji njihen si Brain-Computer Interfaces (BCI), ndërfaqe tru-kompjuter. Ato funksionojnë duke vendosur elektroda shumë të vogla në sipërfaqen e trurit, të cilat regjistrojnë sinjalet elektrike të neuroneve. Më pas, algoritme të avancuara të AI analizojnë modelet e këtyre sinjaleve dhe i përkthejnë në fjalë, tekst apo edhe zë. Prej dekadash, BCI-të janë përdorur për të ndihmuar pacientë të kontrollojnë proteza ose kursore në ekran. Por përkthimi i mendimeve në gjuhë ka qenë shumë më i ndërlikuar. Gjuha nuk është vetëm lëvizje muskujsh – ajo përfshin procese të thella mendore.
Nga përpjekja për të folur te “zëri i brendshëm”
Fillimisht, sistemet funksiononin vetëm nëse pacienti përpiqej të fliste fizikisht, edhe pse nuk mund ta bënte realisht. Elektrodat zakonisht vendoseshin në zonën motorike të trurit, që kontrollon lëvizjet. Por studiuesit kanë bërë një hap më tej: ata kanë testuar nëse mund të kapet edhe “fjalimi i brendshëm”, pra zëri që dëgjojmë në mendjen tonë kur mendojmë.
Rezultatet treguan se kjo është e mundur, megjithëse me saktësi më të ulët. Në disa detyra të strukturuara, sistemi arriti deri në 74% saktësi në kohë reale. Megjithatë, në raste më spontane – si kur një person mendon lirshëm për një film të preferuar, rezultatet ishin ende të paqarta. Pra, teknologjia nuk është ende në gjendje të “lexojë” mendimet tona të pakontrolluara apo intime./Business Mag







