Shqipëria drejt BE-së në 2027, viti i kapitujve të hapur apo i anëtarësimit real?

Nga Eduart Gjokutaj

Hapja e 33 kapitujve të negociatave e ka pozicionuar Shqipërinë si një nga vendet më të avancuara të Ballkanit Perëndimor në rrugën drejt Bashkimit Europian.

Por ekspertët paralajmërojnë se sfida e vërtetë nuk është më hapja formale e kapitujve, por mbyllja reale e tyre deri në vitin 2027.

Sipas një analize të fizibilitetit, procesi i integrimit po ecën me tre shpejtësi të ndryshme:

– 10 kapituj konsiderohen me gjasa të larta për t’u mbyllur,

– 14-16 të tjerë janë në një zonë gri që kërkon koordinim të fortë institucional dhe përdorim maksimal të fondeve të BE-së, ndërsa

– 6–8 kapituj, kryesisht në bujqësi, mjedis dhe siguri ushqimore mbeten strukturalisht problematikë.

Faktorët kryesorë që po ngadalësojnë procesin lidhen me qeverisjen dhe koordinimin institucional, thithjen e pamjaftueshme të fondeve europiane, informalitetin e lartë dhe reformat strukturore të papërfunduara.

Shqipëria ka në dispozicion miliarda euro nga IPA III dhe Growth Plan, por kapacitetet administrative dhe vonesat në zbatim po kufizojnë ndikimin real të këtyre fondeve.

Në nivel klasterësh, Klasteri 6 (Marrëdhëniet e Jashtme) mbetet më i forti, me gjasa reale për mbyllje të shpejtë, ndërsa Klasteri 5 (Bujqësia, Siguria Ushqimore dhe Kohezioni) shihet si rreziku kryesor për objektivin 2027.

Pra, 2027 mund të jetë viti i kapitujve të hapur në letër, por jo domosdoshmërisht i anëtarësimit real.

Mungesa e reformave të thella, koordinimi politik i mangët dhe performancë konkrete në zbatim me shumë probleme e bën aspiratën e integrimit europian të mbetet më shumë retorikë sesa realitet.